Tiếng Két Hận Sông Núi Và Hịch Tướng Sĩ: Lời Thề Giữ Nước Ngàn Thu
Tác giả: Lê Thị Thu Thương
Vào những năm cuối thế kỷ XIII, khi đế quốc Nguyên - Mông hung bạo với mưu đồ bành trướng khắp thế giới đang lăm le bờ cõi Đại Việt lần thứ hai, đất nước đứng trước một ngã rẽ sinh tử. Giữa lúc giặc dữ đang mài giáo xơi gan, lòng người nếu chao đảo thì giang sơn sẽ chìm trong biển máu. Chính vào thời khắc lịch sử vô cùng trọng đại ấy, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đã chắp bút viết nên một áng thiên cổ hùng văn chấn động tâm can muôn đời: bài Hịch Tướng Sĩ (Dụ chư tì tướng hịch văn). Đó không chỉ là lời hịch khích lệ ba quân, mà còn là tiếng gọi thiêng liêng của hồn thiêng sông núi thức tỉnh lòng người trước hiểm họa vong quốc.
Tấm Lòng Sục Sôi Và Nỗi Đau Xé Ruột Gan
Đứng trước sự ngang ngược của sứ giặc hống hách coi thường triều đình, hòng vơ vét của cải và giày xéo non sông, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đau xót khôn nguôi. Ngài nhìn thấy trước cảnh nước mất nhà tan, thấy cảnh tổ tông bị quật mộ, dân lành chịu cảnh lầm than.
Trong bài hịch, ngài không dùng những lời lẽ đao to búa lớn, mà mở đầu bằng việc nhắc lại những tấm gương trung thần nghĩa sĩ đời xưa thà chết vì chủ chứ không chịu nhục, qua đó bày tỏ nỗi lòng day dứt khôn nguôi của mình: “Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ giận chưa thể xả thịt, lột da, ăn gan, uống máu quân thù...”. Từng câu chữ bập bùng ngọn lửa căm hờn, thể hiện sự tận trung báo quốc tột cùng của một bậc vương hầu xem vận mệnh quốc gia trọng hơn cả tính mạng bản thân.
Tiếng Thét Thức Tỉnh Những Đứa Con Lạc Lối
Không dừng lại ở việc bày tỏ nỗi lòng, Trần Quốc Tuấn đã thẳng thắn chỉ ra những sai lầm, sự vô tâm và thói hưởng lạc đang làm mòn mỏi ý chí của các tướng sĩ trong quân đội lúc bấy giờ. Ngài nghiêm khắc qu trách: khi đất nước lâm nguy mà nhiều người vẫn mải mê chọi gà, đánh bạc, vui thú ruộng vườn, say sưa ca hát, coi việc nước như chuyện ngoài thân. Ngài cảnh tỉnh họ bằng một chân lý đanh thép:
“Nếu các ngươi biết phỏng theo sức ấy, cùng nhau đánh giặc, thì há lại cúi đầu làm tôi ngô lỗ? Mà nay, chẳng những thái ấp của ta không còn, mà gia đình các ngươi cũng tay không chiếc túi...”
Lời qu trách ấy không phải để vùi dập, mà là một nhát dao sắc bén cắt bỏ sự u mê, là tiếng sét đánh thức lòng tự trọng, danh dự và lòng yêu nước đang ngủ quên trong tâm trí mỗi người tướng sĩ.
Khúc Khải Hoàn Của Tinh Thần Đoàn Kết
Đỉnh cao của bài hịch chính là lời kêu gọi thống thiết, chuyển hóa nỗi căm hờn thành sức mạnh đoàn kết sắt đá. Trần Quốc Tuấn vạch rõ cho họ thấy con đường sống chết: nếu theo giặc thì mất tất cả, còn nếu đồng lòng cùng triều đình rèn luyện võ nghệ, sát cánh bên nhau thì sẽ đánh tan mọi cường quyền.
Bài hịch kết thúc bằng một lời huấn dụ sâu sắc về binh pháp và đạo lý làm người: “Nay ta bảo thật các ngươi: nên lấy việc ôn tập binh thư làm chính... Các ngươi hãy rút kinh nghiệm từ đây, ghi khắc vào lòng!”. Sức mạnh của bài hịch đã tạo nên một phép màu kỳ diệu: nó biến hàng chục vạn con người từ chỗ hoang mang, lơ đễnh thành những chiến sĩ kiên trung mang tinh thần "Sát Thát", cùng thề chết bảo vệ non sông.
Ngọn Đuốc Thiêng Liêng Cho Muôn Đời
Hịch Tướng Sĩ của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn không chỉ giúp Đại Việt chiến thắng giặc Nguyên - Mông hùng mạnh trong hai cuộc kháng chiến sau đó, mà còn mãi là một tượng đài văn học, một áng thiên cổ hùng văn rực rỡ hào khí Đông A.
Câu chuyện về bài hịch ấy truyền cho thế hệ hôm nay và mai sau một niềm tin sắt đá: Khi đứng trước khó khăn, thử thách của thời đại, chỉ cần lòng yêu nước thức tỉnh, sự đoàn kết đồng lòng được khơi thông, thì không một thế lực nào có thể khuất phục được ý chí và sức mạnh của dân tộc Việt Nam.



