Tiếng Kêu Nữ Quyền Trong Đêm Trường Phong Kiến

Trong xã hội phong kiến, "Tam tòng tứ đức" là sợi dây oan nghiệt trói buộc cuộc đời người phụ nữ. Họ không có tiếng nói, phải cam chịu cảnh làm lẽ, bị rẻ rúng và coi như món hàng. Giữa bầu không khí u ám, ngột ngạt ấy, sự xuất hiện của Hồ Xuân Hương như một tiếng sét đánh ngang tai giới sĩ phu và quan lại phong kiến. Bà không xuất thân quyền quý, đường tình duyên vô cùng trắc trở (hai lần làm lẽ, hai lần góa bụa), nhưng bà sở hữu một trí tuệ sắc sảo và một tâm hồn mạnh mẽ, khao khát tự do mãnh liệt.

Không dùng gươm đao, Hồ Xuân Hương chọn vũ khí là những vần thơ chữ Nôm (chữ của dân tộc) sắc như dao cạo. Thơ của bà độc nhất vô nhị: Vừa thanh tao vừa trần tục, vừa cay độc lại vừa xót xa. Bà dũng cảm đứng lên bóc trần bộ mặt đạo đức giả của những kẻ mang danh là "quân tử", "hiền nhân", những nhà sư tu hành nhưng phàm tục. Bà không ngần ngại giễu cợt thói trăng hoa, bạc tình của đấng mày râu.

Đặc biệt, Hồ Xuân Hương là người phụ nữ đầu tiên dám cất lên tiếng nói bênh vực số phận hẩm hiu của người phụ nữ làm lẽ: "Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng / Chém cha cái kiếp lấy chồng chung". Lời thơ như một tiếng chửi thẳng vào mặt chế độ đa thê bất công. Hơn thế nữa, bà còn khẳng định tài năng và trí tuệ của phụ nữ không hề thua kém nam giới qua câu thơ đầy kiêu hãnh: "Ví đây đổi phận làm trai được / Thì sự anh hùng há bấy nhiêu". Giữa một xã hội mà đàn bà phải cúi đầu, tiếng thơ ngạo nghễ, nổi loạn của Hồ Xuân Hương đã xé toạc màn đêm, trở thành tiếng nói đòi nữ quyền mạnh mẽ nhất, sâu sắc nhất trong lịch sử văn học Việt Nam.

III. CẢM NHẬN CỦA TÁC GIẢ

Hồ Xuân Hương là một "nữ kiệt" trên mặt trận văn hóa tư tưởng. Bà không cam chịu số phận an bài mà dám dùng tài năng xuất chúng của mình để chống lại cả một hệ tư tưởng phong kiến khổng lồ. "Bà chúa thơ Nôm" là niềm tự hào của văn học nước nhà. Qua hình ảnh nữ sĩ Hồ Xuân Hương, tôi muốn nhắn nhủ đến các em học sinh, đặc biệt là các em nữ: Hãy tự tin vào giá trị của bản thân, dám lên tiếng bảo vệ sự công bằng và bình đẳng. Sự thông minh và dũng cảm sẽ giúp các em tự làm chủ vận mệnh của mình