TIẾNG KHÈN BÊN SUỐI NẬM TĂM

Năm 1952, khi chiến sự ở vùng Tây Bắc ngày càng ác liệt, nhiều bản làng quanh Khu di tích Căng và Đồn Nghĩa Lộ trở thành nơi che giấu cán bộ và nuôi dưỡng lực lượng kháng chiến.

Ở bản nhỏ ven suối Nậm Tăm có chàng trai người Mông tên Vàng A Chứ, nổi tiếng khắp vùng vì thổi khèn rất hay. Mỗi khi tiếng khèn vang lên giữa núi rừng, trai gái trong bản lại tụ tập quanh bếp lửa nghe đến khuya.

Nhưng ít ai biết rằng, những giai điệu ấy còn là tín hiệu bí mật để liên lạc cho bộ đội.

Ban ngày, A Chứ lên nương như bao người dân khác. Đêm xuống, anh men theo đường rừng đưa thư và dẫn cán bộ vượt qua các chốt gác của địch. Để tránh bị nghi ngờ, mỗi lần có lính tuần tra, anh lại giả vờ ngồi bên bờ suối thổi khèn.

Một đêm cuối năm, bộ đội cần gấp một người dẫn đường vượt qua cánh rừng sang phía Mường Lò. Con đường duy nhất phải đi qua khu vực có địch phục kích.

A Chứ nhận nhiệm vụ.

Trời tối đen như mực. Mưa phùn lạnh buốt. Đi được nửa đường, toán lính bất ngờ xuất hiện phía trước. Không còn cách nào khác, A Chứ bước ra giữa lối mòn, cất tiếng khèn vang vọng khắp núi rừng như một người say rượu đi lạc giữa đêm.

Đám lính bật cười chế giễu rồi xua anh đi chỗ khác. Trong lúc ấy, tổ cán bộ lặng lẽ băng qua khe núi an toàn.

Khi mọi người đã đi xa, tiếng súng bất ngờ vang lên phía sau. A Chứ bị phát hiện vì đôi dép còn in dấu trên bùn đất.

Sáng hôm sau, dân bản chỉ tìm thấy chiếc khèn gỗ nằm bên bờ suối.

Sau ngày giải phóng Nghĩa Lộ, người dân trong vùng đã dựng cho anh một tấm bia nhỏ cạnh con đường cũ. Mỗi mùa xuân, trai bản vẫn mang khèn ra thổi bên suối Nậm Tăm để tưởng nhớ chàng trai năm ấy.

Họ nói rằng, tiếng khèn của A Chứ chưa bao giờ tắt. Nó vẫn còn vang đâu đó giữa đại ngàn Tây Bắc, như lời nhắc về lòng dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng của những người con núi rừng trong kháng chiến.