TIẾNG KHÈN GỌI BẠN GIỮA ĐẠI NGÀN
Ở một bản nhỏ trên đỉnh núi của Sùng Đô có một người cựu chiến binh tên là Sùng A Nhà mà cả vùng đều biết đến bởi tiếng khèn Mông của ông.
Tiếng khèn ấy không chỉ vang trong ngày hội xuân, mà còn từng vang lên giữa chiến trường năm xưa như lời động viên những người lính xa nhà.
Ông Nhà sinh năm 1951 trong một gia đình nghèo.
Từ nhỏ, ông đã theo cha học thổi khèn. Người Mông trong bản thường nói:
“Con trai Mông biết thổi khèn mới giữ được hồn núi.”
Ông thổi khèn rất hay.
Mỗi mùa xuân đến, thanh niên trong bản tụ tập ném pao, múa khèn quanh bãi đất đầu bản. Khi ấy, chàng trai Sùng A Nhà luôn là người được mọi người chú ý nhất.
Nhưng năm 1972, chiến tranh lan rộng.
Nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, ông tình nguyện nhập ngũ.
Ngày lên đường, cha ông lặng lẽ đưa cho con trai chiếc khèn cũ rồi dặn:
“Đi đâu cũng đừng quên tiếng khèn quê mình.”
Ông mang chiếc khèn ấy theo suốt những năm tháng quân ngũ.
Ông được phân công vào đơn vị bộ binh chiến đấu ở chiến trường miền Nam.
Những ngày đầu xa quê, người lính vùng cao nhớ núi rừng da diết.
Có những đêm giữa rừng sâu, nghe tiếng côn trùng và gió thổi qua tán lá, ông lại nhớ tiếng khèn vọng giữa mây núi Sùng Đô.
Một lần sau trận chiến ác liệt, đơn vị của ông tổn thất nặng nề.
Nhiều chiến sĩ trẻ ngồi lặng bên giao thông hào, nhớ nhà đến rơi nước mắt.
Đêm ấy, ông Nhà lấy chiếc khèn ra thổi.
Tiếng khèn vang lên trầm buồn giữa rừng đêm.
Âm thanh ấy như mang theo hơi gió của núi rừng Tây Bắc, mang theo ký ức về bản làng, về bếp lửa và tiếng gọi của quê hương.
Nhiều người lính ngồi lặng nghe rồi khóc.
Một chiến sĩ quê miền xuôi nói với ông:
“Tôi chưa từng lên Tây Bắc… nhưng nghe tiếng khèn của cậu, tôi thấy quê hương đẹp lắm.”
Từ đó, mỗi khi đơn vị mệt mỏi hay nhớ nhà, mọi người lại bảo:
“Nhà ơi, thổi khèn đi!”
Nhưng chiến tranh không chỉ có tiếng khèn và ký ức đẹp.
Một lần trong trận càn lớn năm 1974, đơn vị ông bị bao vây giữa rừng.
Trong lúc chiến đấu, người đồng đội thân nhất của ông hy sinh ngay bên cạnh.
Trước lúc nhắm mắt, anh nắm lấy tay ông nói yếu ớt:
“Khi hòa bình… nhớ thổi khèn giúp tao một lần trên quê mày.”
Câu nói ấy theo ông suốt cuộc đời.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông trở về Sùng Đô.
Nhưng nhiều năm sau chiến tranh, cuộc sống vẫn khó khăn.
Thanh niên trong bản dần ít người biết thổi khèn. Nhiều phong tục cũ cũng mai một theo thời gian.
Ông thấy buồn.
Thế là mỗi buổi chiều, ông lại mang khèn ra sân dạy trẻ con trong bản học thổi.
Ban đầu chỉ vài đứa trẻ tò mò đứng xem.
Dần dần, tiếng khèn lại vang lên khắp sườn núi như ngày xưa.
Không chỉ thanh niên ở Sùng Đô, nhiều bạn trẻ từ Suối Quyền, Nậm Mười và Sơn Lương cũng tìm đến học khèn và giao lưu văn nghệ với ông.
Ông luôn nói:
“Giữ tiếng khèn cũng là giữ tiếng lòng của người vùng cao.”
Một mùa xuân nọ, trong lễ hội đầu năm của bản, ông mặc bộ trang phục Mông cũ thời còn trẻ rồi đứng giữa sân thổi khèn.
Tiếng khèn vang lên da diết giữa biển mây Tây Bắc.
Lũ trẻ múa quanh sân. Người già lặng im nghe trong xúc động.
Không ai biết rằng trong tiếng khèn hôm ấy có cả nỗi nhớ những người đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường năm xưa.
Khi khúc khèn kết thúc, ông ngẩng nhìn bầu trời phủ đầy mây trắng rồi mỉm cười rất nhẹ.
Có lẽ trong khoảnh khắc ấy, người lính già tin rằng lời hứa năm xưa với người đồng đội đã được thực hiện.
Và giữa đại ngàn Tây Bắc hôm nay, tiếng khèn của ông Sùng A Nhà vẫn tiếp tục vang lên như tiếng gọi của ký ức, quê hương và tình đồng đội không bao giờ mất đi.
