Tiếng nổ trong đêm Phú Bài

Năm 1972, khi đơn vị chiến đấu trên chiến trường Trị - Thiên, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế, ông Nhi tham gia trận đánh vào kho xăng ở khu vực sân bay Phú Bài, Phú Vang, Thừa Thiên - Huế. Mục tiêu được bảo vệ nhiều lớp. Địch bố trí các loại hàng rào báo động để phát hiện người tiếp cận. Chỉ một va chạm nhỏ cũng có thể khiến hệ thống phát tín hiệu và lực lượng cơ động lập tức kéo đến bao vây.

Tổ của ông Nhi có ba người.

Ba người tiến vào bóng tối.

Không một tiếng động.

Mặt đất như nuốt lấy dấu chân người lính. Họ hạ thấp người, gần như hòa vào màn đêm. Phía trước là những cuộn dây thép gai xoắn đôi. Phía sau là những sợi dây cùng những chiếc lon sắt treo lủng lẳng. Tất cả tạo thành một hệ thống có thể biến một tiếng động rất nhỏ thành báo động.

Người lính phải hết sức thận trọng.

Ông Nhi ép sát người xuống mặt đất và lắng nghe. Xa xa, ánh đèn quét qua rồi vụt tắt. Khoảnh khắc ấy, sự sống dường như phụ thuộc vào khả năng giữ im lặng.

Một dụng cụ nhỏ được rút ra.

Động tác chậm.

Chính xác.

Một tiếng động rất nhỏ vang lên.

Rồi im lặng.

Không có tiếng báo động.

Ba người tiếp tục tiến vào.

Nhiệm vụ được hoàn thành.

Họ rút ra an toàn.

Và sau đó, tiếng nổ vang lên.

Có lẽ chính khoảnh khắc ấy đã khiến trận đánh ở Phú Bài trở thành một trong những ký ức khó quên của người lính già. Tiếng nổ không chỉ báo hiệu nhiệm vụ đã hoàn thành. Nó còn như một dấu mốc giữa hai khoảng thời gian: trước đó là sự im lặng căng thẳng của những người lính đang tiếp cận mục tiêu; sau đó là âm thanh dữ dội của chiến tranh.

Đối với Nguyễn Công Nhi, trận đánh ấy không chỉ là một chiến công. Đó còn là ký ức về tuổi trẻ. Những người lính đi vào trận chiến khi chưa biết phía trước là sự sống hay cái chết. Họ chỉ biết mình có nhiệm vụ phải hoàn thành.

Sau hơn nửa thế kỷ, những ký ức ấy đã có phần phai mờ. Ông không còn nhớ chính xác ngày tháng của nhiều trận đánh. Nhưng có những trận đánh và những người đồng đội dường như không thể quên.

Phú Bài là một trong những địa danh như vậy.

Nó gắn với tuổi đôi mươi của ông.

Gắn với ba người lính trong một tổ chiến đấu.

Gắn với một đêm mà chỉ một va chạm nhỏ cũng có thể khiến cả nhiệm vụ thất bại.

Và gắn với tiếng nổ vang lên sau khi những người lính đã rút ra an toàn.

Chiến tranh thường được nhắc đến bằng những trận đánh, những chiến dịch và những mốc lịch sử. Nhưng với người lính trực tiếp tham gia, chiến tranh còn là những khoảnh khắc rất nhỏ: một ánh đèn quét qua, một hơi thở được ghìm xuống, một dụng cụ được rút ra, một tiếng động mỏng như sợi tóc rồi lại chìm vào im lặng.

Chính từ những khoảnh khắc ấy, những người lính đã hoàn thành nhiệm vụ của mình.

Và khi tiếng nổ vang lên giữa đêm Phú Bài, tuổi trẻ của Nguyễn Công Nhi cũng đã ghi thêm một dấu mốc vào hành trình chiến đấu của mình. Một dấu mốc mà hơn nửa thế kỷ sau, khi kể lại, ông vẫn nhớ như đang lần tìm từng mảnh ký ức nằm sâu trong tâm trí.