Bài viết

Tiếng nói Nam Bộ kháng chiến và bản lĩnh kiên trung của nhà báo cách mạng

Bài viết tái hiện câu chuyện lịch sử có thật về ông Huỳnh Văn Tiểng trong những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến. Thu - Đông năm 1945, khi thực dân Pháp nổ súng quay lại xâm lược Sài Gòn, ông đã dũng cảm gánh vác trách nhiệm chỉ đạo công tác thông tin, báo chí và tuyên truyền của Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ, trực tiếp soạn thảo những lời kêu gọi đẫm khí tiết, khẳng định quyết tâm "Độc lập hay là chết" của nhân dân miền Nam.

TP. Hồ Chí Minh23/10/2026Đoàn phường Tân Thuận (Phường Tân Thuận)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong dòng chảy lịch sử quật cường của dân tộc Việt Nam, mùa thu năm 1945 là một thời khắc vô cùng thiêng liêng nhưng cũng đầy thử thách. Khi niềm vui độc lập sau cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám chưa kịp trọn vẹn, thực dân Pháp – với sự giúp sức của quân Anh – đã dã tâm nổ súng tại Sài Gòn vào ngày 23 tháng 9 năm 1945, bắt đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta một lần nữa. Trong bối cảnh "ngàn cân treo sợi tóc" ấy, Nam Bộ trở thành "Thành mồng Tổ quốc", xông pha đi trước trong cuộc kháng chiến trường kỳ. Trên mặt trận tư tưởng, báo chí và thông tin lúc bấy giờ, việc giữ vững tiếng nói chính nghĩa, động viên đồng bào kiên cường bám trụ đánh giặc là một nhiệm vụ sống còn. Trong cuộc chiến không gian mạng thông tin sơ khai ấy, ông Huỳnh Văn Tiểng chính là vị tướng tiên phong xuất sắc. Sự đóng góp to lớn của ông cho lịch sử đất nước trong mùa thu năm 1945 chính là bản lĩnh quả cảm của người làm báo cách mạng: ông đã trực tiếp chèo lái công tác tuyên truyền của Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ, cất lên tiếng nói quật cường "Thà chết tự do còn hơn sống nô lệ" của nhân dân miền Nam gửi tới toàn thể quốc dân và thế giới.

Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công tại Sài Gòn, Huỳnh Văn Tiểng – với uy tín và tài năng xuất sắc trong phong trào thanh niên – được tin tưởng giao nhiệm vụ phụ trách công tác tuyên truyền, báo chí và thông tin của Chính quyền cách mạng lâm thời Nam Bộ.

Cột mốc lịch sử thử thách lòng quả cảm và tư xưởng chiến đấu của Huỳnh Văn Tiểng diễn ra vào ngày 23 tháng 9 năm 1945. Đêm hôm đó, quân Pháp nổ súng đánh chiếm Trụ sở Ủy ban Nhân dân Nam Bộ, Đài Phát thanh Sài Gòn và các cơ quan trọng yếu. Sài Gòn chìm trong khói lửa gươm đao.

Đứng trước tình thế hiểm nghèo năm 1945, không một phút giây nao núng, Huỳnh Văn Tiểng đã cùng các đồng chí trong Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ rút lui ra vùng ngoại thành để thành lập các căn cứ chiến đấu. Giữa tiếng súng gầm vang của kẻ thù, ông đã thể hiện bản lĩnh phi thường của một nhà báo cách mạng.

Trong những ngày gian khổ cuối tháng 9 và tháng 10 năm 1945, dưới mái rơm tản cư tềnh tàng tại Chợ Đệm (Bình Chánh), Huỳnh Văn Tiểng đã làm việc quên ăn quên ngủ. Bên ngọn đèn dầu hỏa leo lắt, ông trực tiếp cầm bút viết nên những bài truyền đơn, những lời kêu gọi gởi đồng bào và chiến sĩ Nam Bộ.

Chính từ ngòi bút kiên trung của Huỳnh Văn Tiểng năm 1945, những Lời kêu gọi kháng chiến đẫm nước mắt và ý chí sắt đá đã ra đời: "Đồng bào Nam Bộ! Độc lập hay là chết! Mùa thu này chúng ta nhất định đứng lên giữ vững quyền tự do...". Lời kêu gọi ấy được in ấn cấp tốc và phát trên sóng vô tuyến điện tản cư, lan truyền khắp miền Nam và gởi ra Hà Nội cho Chính phủ Trung ương.

Tiếng nói quật cường do Huỳnh Văn Tiểng chèo lái năm 1945 đã thổi bùng ngọn lửa căm thù giặc, biến cả dải đất Nam Bộ thành những chướng ngại vật chống trả quyết liệt bước chân xâm lược của quân Pháp. Tấm gương lăn lộn trên chiến trường, dùng cây bút và tiếng nói làm vũ khí của ông năm 1945 đã trở thành biểu tượng cao đẹp cho thế hệ nhà báo cách mạng Việt Nam.

Câu chuyện lịch sử có thật về nhà hoạt động văn hóa, nhà báo Huỳnh Văn Tiểng cùng những cống hiến đặc biệt trong mùa thu Nam Bộ kháng chiến năm 1945 để lại những bài học vô giá và sâu sắc cho thế hệ hôm nay.

Ý nghĩa cao đẹp nhất trong hành động của ông Huỳnh Văn Tiểng chính là bài học về lòng dấn thân, bản lĩnh kiên trung và tinh thần "Nam Bộ đi trước về sau" vì độc lập Tổ quốc. Huỳnh Văn Tiểng đã chứng minh rằng: Người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa - tư tưởng phải là người có mặt ở những nơi gian khổ, ác liệt nhất để giữ vững niềm tin cho nhân dân. Ông đã không ngần ngại hiểm nguy, đem trọn tâm huyết và tài năng phụng sự cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Bài học ấy nhắc nhở thế hệ trẻ ngày nay phải biết trân trọng giá trị hòa bình, luôn giữ vững bản lĩnh, lòng trung thực và tinh thần trách nhiệm trước vận mệnh của quê hương.

Bên cạnh đó, câu chuyện còn là minh chứng cho sức mạnh biến đổi kỳ diệu của báo chí cách mạng. Tiếng nói chính nghĩa mà Huỳnh Văn Tiểng cất lên năm 1945 đã trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, kết nối triệu trái tim Nam Bộ vững tin vào thắng lợi cuối cùng của dân tộc.

Hơn tám mươi năm đã trôi qua kể từ những ngày hoa lửa năm 1945, dải đất Nam Bộ và Thành phố Hồ Chí Minh nay đã trở thành những vùng đất giàu đẹp, thanh bình và phát triển năng động. Dù ông Huỳnh Văn Tiểng đã về cõi vĩnh hằng, nhưng những lời ca rực lửa cùng tiếng nói kiên trung của ông từ những năm 1944–1945 vẫn mãi tỏa sáng trong trang sử vàng dân tộc. Tấm gương trọn đời phụng sự Tổ quốc và nhân dân của ông sẽ luôn là ngọn đuốc soi đường, nhắc nhở thế hệ hôm nay phải luôn biết trân trọng giá trị của độc lập, tự do, đồng thời nỗ lực học tập, lao động để dựng xây một đất nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh và đàng hoàng.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn