Tiếng pháo vọng từ xa

Đêm ấy đơn vị tôi đang ém quân trong một vườn điều ven đường. Chúng tôi vừa kết thúc một chặng hành quân dài, ai nấy mệt rã rời. Trời tối đen, không trăng, chỉ có những đốm sáng nhỏ của đom đóm lập lòe trong bụi cỏ.

Khoảng gần nửa đêm, khi mọi người đang nằm im chờ lệnh, bỗng từ phía xa vang lên một tiếng ầm… trầm và dài.

Rồi một tiếng nữa.

Rồi nhiều tiếng nối tiếp nhau.

Tiếng pháo không ở gần. Nó vọng đến từ rất xa, qua những cánh rừng, những cánh đồng và những vùng đất đang có chiến sự. Mặt đất dưới lưng tôi khẽ rung lên từng nhịp.

Anh Hòa nằm cạnh khẽ nói:

— Pháo của ta đấy.

Không ai ngủ nữa.

Chúng tôi nằm lắng nghe. Mỗi loạt pháo lại vọng về như tiếng sấm mùa hạ, lúc rõ lúc mờ theo chiều gió. Có lúc tưởng như rất gần, có lúc lại xa hun hút.

Trong bóng tối, tôi nghĩ đến những đơn vị đang chiến đấu ở phía trước. Có thể lúc này pháo đang mở đường cho bộ binh tiến công. Có thể những người đồng đội khác đang chờ từng quả đạn rơi xuống trận địa địch để xung phong.

Chiến tranh nhiều khi được cảm nhận bằng âm thanh trước khi nhìn thấy bằng mắt.

Tiếng pháo đêm ấy không làm tôi sợ. Nó khiến tôi thấy thời khắc quyết định đang đến gần.

Một lúc sau, tiểu đội trưởng bò dọc đội hình, nói rất nhỏ:

— Anh em tranh thủ nghỉ. Có thể sáng mai ta đi tiếp.

Nhưng làm sao ngủ được.

Tôi ngước nhìn lên bầu trời đen thẳm. Thỉnh thoảng phía chân trời lóe lên một vệt sáng mờ, vài giây sau mới nghe tiếng nổ vọng tới. Ánh sáng ấy giống như những tia chớp báo hiệu cơn bão lớn của chiến tranh đang cuộn về phía trước.

Bên cạnh tôi, cậu Lâm mới hai mươi tuổi thì thầm:

— Anh ơi, liệu còn bao lâu nữa hòa bình?

Tôi im lặng vài giây rồi đáp:

— Chắc không còn xa đâu.

Thật ra lúc ấy tôi không biết chắc. Nhưng trong lòng tôi có một niềm tin rất mạnh rằng đất nước đang đi đến những ngày cuối cùng của chiến tranh.

Tiếng pháo vẫn đều đặn vọng về suốt đêm.

Có những khoảng lặng ngắn ngủi, rồi lại ầm… ầm… như nhịp trống của một chiến dịch lớn.

Tôi nhớ mình đã lấy lá thư của mẹ ra sờ trong túi áo, không mở đọc, chỉ cầm như để cảm thấy quê nhà đang ở rất gần.

Gần sáng, tiếng pháo thưa dần. Một màn sương mỏng phủ lên vườn điều. Chim bắt đầu cất tiếng gọi nhau. Chúng tôi nhận lệnh chuẩn bị hành quân.

Khi đứng dậy khoác ba lô, tôi ngoái nhìn về phía chân trời nơi tiếng pháo vừa vọng tới. Tôi không thấy gì ngoài một dải mây xám nhạt, nhưng tôi biết ở phía ấy, lịch sử đang chuyển động từng giờ.

Nhiều năm sau, mỗi khi nghe tiếng sấm xa trong những đêm mưa ở quê nhà Nghệ An, tôi lại nhớ đến đêm ấy.

Nhớ cảm giác nằm giữa đất trời, lắng nghe tiếng pháo vọng từ xa và tin rằng sau những tiếng nổ của chiến tranh sẽ là tiếng gà sáng, tiếng trẻ con đến trường và tiếng cười của một đất nước hòa bình.

Với tôi, tiếng pháo vọng từ xa không chỉ là âm thanh của trận mạc. Đó là âm thanh của ngày thống nhất đang từng bước tiến lại gần những người lính chúng tôi trong đêm dài của chiến tranh.