Tiếng reo vui đón chào Cách mạng và cuộc dấn thân ra mặt trận
Năm 1945, Cách mạng Tháng Tám bùng nổ như một phép màu cứu rỗi cái tôi đang bế tắc, cô đơn của Xuân Diệu. Ông say sưa đón nhận ánh sáng của Đảng và viết ngay bản trường ca Ngọn quốc kỳ – một trong những tác phẩm hoành tráng đầu tiên ngợi ca nền độc lập dân tộc.
Khi cuộc kháng chiến chống Pháp nổ ra, vị "thi sĩ của tình yêu" ấy đã không ngần ngại rời bỏ cuộc sống phồn hoa thành thị để lên chiến khu Việt Bắc. Ông đi bộ hàng trăm cây số, cùng ăn, cùng ở với bộ đội và người nông dân để viết bài tuyên truyền.
Bước sang cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông tiếp tục dấn thân vào tuyến lửa miền Trung khói lửa. Ngòi bút của ông giờ đây không chỉ viết về "áo lụa", "mắt xanh" nữa, mà viết về dòng máu anh hùng của các chiến sĩ giao liên, những bà mẹ bám làng đánh giặc. Ông quan niệm: "Tôi cùng xương thịt với nhân dân tôi / Cùng đổ mồ hôi, cùng sôi giọt máu".
