Tiếng sáo bên dòng Thạch Hãn

Vào mùa hè đỏ lửa năm 1972, đơn vị của bác Hòa chốt giữ một đoạn chiến hào sát mép sông Thạch Hãn, ngay gần khu vực Thành cổ Quảng Trị. Đó là những ngày mà tiếng đại bác và tiếng phản lực gầm rú không lúc nào dứt. Đất đá bị xới tung, mùi thuốc súng và mùi nồng nặc của chiến trường bao trùm lấy mọi ngõ ngách.

Bác Hòa kể lại, trong hành trang ra trận của bác, ngoài súng đạn và túi cứu thương, luôn có một cây sáo trúc tự vót từ bụi tre già đầu ngõ nhà bác ở Vĩnh Lộc. Bác coi nó như "người bạn" duy nhất giúp mình giữ lại chút bình yên trong tâm hồn.

"Cháu biết không, ở cái nơi mà ranh giới giữa cái sống và cái chết chỉ mỏng như tờ giấy, con người ta dễ rơi vào trạng thái căng cứng. Những đêm lặng gió, khi cả hai bên chiến tuyến tạm ngừng bắn để thu dọn chiến trường hoặc chờ đợi đợt tấn công mới, bác lại lấy sáo ra."

Bác nhớ lại một đêm trăng mờ, khi mặt sông Thạch Hãn lấp lánh nhưng đầy tử khí. Bác ngồi tựa lưng vào thành hào, đưa sáo lên môi. Tiếng sáo cất lên, ban đầu còn run rẩy, sau đó vút cao, ngân nga điệu dân ca quê nhà. Tiếng sáo bay qua mặt sông, len lỏi vào từng hầm hào của quân ta và sang cả phía bên kia chiến tuyến.

Bác Hòa kể với ánh mắt xa xăm: "Lúc đó, cả một vùng chiến trường bỗng nhiên lặng phắc. Không ai nổ súng, không ai hô hoán. Anh em trong đơn vị bác nằm lặng đi, có người lấy tay quệt nước mắt vì nhớ mẹ, nhớ vợ ở quê. Thậm chí, từ phía bên kia bờ sông, nơi quân đối phương đang chốt giữ, bác nghe thấy những tiếng gọi vọng sang: 'Này ông lính Bắc Việt, thổi tiếp đi! Bài gì mà nghe buồn thế, nghe nhớ nhà thế?'."

Tiếng sáo ấy như một nhịp cầu vô hình, nhắc nhở những con người đang cầm súng rằng họ đều có một quê hương, một gia đình và một trái tim biết đau đớn. Bác bảo, có những lúc tiếng sáo còn mạnh hơn cả ngàn lời kêu gọi đầu hàng, vì nó đánh thẳng vào lòng trắc ẩn và khát vọng hòa bình của con người.