Tiếng sáo giữa mùa bom

Đã hơn năm mươi năm trôi qua kể từ ngày đất nước thống nhất, nhưng mỗi khi nghe tiếng sáo diều vi vu trên cánh đồng quê, lòng tôi lại bồi hồi nhớ về một cậu bé mà tôi gặp trong những năm tháng chiến tranh.

Đó là mùa hè năm 1972. Đơn vị chúng tôi hành quân qua một vùng quê vừa bị bom cày xới. Những mái nhà cháy dở, những hố bom còn bốc khói. Khung cảnh tan hoang khiến ai cũng nghẹn lòng.

Khi trời nhá nhem tối, chúng tôi dừng chân nghỉ bên một lũy tre. Bất chợt, từ xa vọng lại tiếng sáo. Tiếng sáo trong trẻo, da diết, vang lên giữa không gian tĩnh lặng.

Tôi ngạc nhiên nói với đồng đội:

– Giữa lúc này, sao vẫn có người thổi sáo?

Lần theo âm thanh, chúng tôi gặp một cậu bé chừng mười hai tuổi đang ngồi trên gò đất. Cậu mặc bộ quần áo đã vá nhiều chỗ, trên tay là cây sáo tre.

Thấy chúng tôi, cậu lễ phép chào:

– Các chú bộ đội mới đến ạ?

Tôi mỉm cười gật đầu.

– Nhà cháu đâu?

Cậu bé chỉ tay về phía nền nhà chỉ còn lại mấy bức tường đổ.

– Bom đánh sập rồi chú ạ. Bố cháu hy sinh ngoài mặt trận. Mẹ cháu đang cùng dân quân đi tải lương thực.

Nghe những lời ấy, tim tôi thắt lại. Một đứa trẻ mất nhà, mất cha, nhưng trên gương mặt vẫn không hề có vẻ oán trách.

Tôi hỏi:

– Sao cháu còn thổi sáo?

Cậu bé cười rất hồn nhiên.

– Mẹ cháu bảo, khi nào còn tiếng sáo, còn tiếng cười thì quê mình vẫn còn niềm tin. Các chú bộ đội nghe tiếng sáo sẽ biết quê mình vẫn đứng vững.

Câu nói ấy khiến cả tiểu đội lặng đi.

Đêm hôm đó, trước giờ tiếp tục hành quân, cậu bé chạy theo đưa cho chúng tôi một túi lạc rang.

– Nhà cháu chỉ còn thế này. Các chú ăn lấy sức đánh giặc.

Tôi xoa đầu cậu:

– Cháu giữ mà ăn.

Cậu lắc đầu:

– Các chú khỏe thì đất nước mới hòa bình.

Chúng tôi nhận túi lạc mà không ai nói nên lời.

Nhiều năm sau, khi đất nước thống nhất, tôi có dịp trở lại ngôi làng ấy.

Con đường đất năm xưa đã được bê tông hóa. Những mái nhà mới mọc lên san sát.

Tôi hỏi thăm về cậu bé thổi sáo năm nào.

Người dân trong làng mỉm cười:

– Cậu ấy lớn lên, học hành chăm chỉ rồi trở thành một thầy giáo. Bao năm nay vẫn dạy học ngay tại quê mình.

Nghe vậy, tôi thấy lòng mình nhẹ nhõm.

Tiếng sáo năm xưa đã không bị bom đạn dập tắt.

Nó đã hóa thành tiếng đọc bài của học sinh, thành tiếng cười trong sân trường và thành niềm tin của một đất nước hòa bình.

Các cháu thân mến!

Chiến tranh có thể phá hủy nhà cửa, ruộng đồng, nhưng không thể phá hủy lòng yêu nước và niềm tin của con người Việt Nam.

Điều làm nên chiến thắng không chỉ là những người cầm súng ngoài chiến trường, mà còn là những người mẹ, những em nhỏ, những người dân bình dị luôn hướng về Tổ quốc bằng tất cả tình yêu của mình.

Mỗi lần nghe tiếng sáo trên cánh đồng, tôi lại nhớ đến cậu bé năm ấy và tự nhủ rằng: khi trong lòng mỗi người Việt Nam còn có niềm tin và tình yêu quê hương, thì đất nước sẽ mãi mãi bình yên và phát triển.

Đó chính là âm thanh đẹp nhất còn vang vọng từ một thời hoa lửa.