Tiếng sáo trên sườn núi

Hôm đó là một buổi trưa hiếm hoi yên tiếng súng. Trời nắng nhẹ sau nhiều ngày mưa, ánh nắng rơi xuống sườn núi thành từng vệt mỏng như những dải khăn vàng.

Chúng tôi vừa thay phiên gác xong thì nhận được lệnh xuống bản gần đó nhận tiếp tế. Nghe tới chữ “bản”, ai cũng thấy lòng nhẹ đi một chút. Chỉ cần có bóng nhà, có khói bếp, chiến tranh dường như lùi xa vài bước.

Con đường xuống bản dốc và trơn, nhưng hôm đó ai cũng đi nhanh. Khi chúng tôi tới nơi, vài căn nhà sàn đã hiện ra giữa những thửa ruộng bậc thang còn ướt nước.

Người đầu tiên ra đón là một bà cụ nhỏ bé, lưng còng. Bà nhìn chúng tôi một lượt rồi nói bằng giọng chậm rãi:
“Các con vào ăn cơm đã.”

Chúng tôi vội xua tay:
“Dạ không, chúng cháu chỉ nhận gạo thôi.”

Bà lắc đầu:
“Ăn đã. Lính cũng phải ăn.”

Chúng tôi ngồi chen chúc trên sàn gỗ. Một nồi cơm bốc khói được đặt giữa chiếu, bên cạnh là bát canh rau rừng và đĩa muối vừng. Chỉ có vậy thôi.

Nhưng mùi cơm nóng khiến bụng tôi cồn cào dữ dội. Đã rất lâu rồi chúng tôi không được ăn cơm vừa nấu xong.

Bà cụ xới cơm cho từng người. Bát của ai cũng đầy vun. Chúng tôi ngại, nói bà giữ lại cho gia đình. Bà chỉ cười:
“Các con ăn no thì chúng tôi mới ngủ yên.”

Không ai nói gì nữa.

Chúng tôi ăn rất nhanh lúc đầu, rồi chậm lại. Có người vừa ăn vừa cúi mặt. Không ai muốn để người khác thấy mắt mình đỏ.

Trước khi rời đi, tôi quay lại nhìn căn bếp nhỏ. Bà cụ vẫn đứng ở cửa, tay chống gậy, dõi theo chúng tôi như tiễn con cháu đi xa.

Nhiều năm sau, tôi vẫn nhớ rõ mùi cơm hôm đó.

Không phải vì nó ngon hơn bất kỳ bữa cơm nào khác.

Mà vì trong bát cơm nóng ấy, có cả sự bình yên mà chúng tôi đang chiến đấu để giữ gìn.