TIẾNG SÚNG KHỞI NGHĨA HÒN KHOAI VÀ TẤM GƯƠNG ANH HÙNG LĨNH ĐẠO PHAN NGỌC HIỂN
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân vùng Đất Mũi Cà Mau, cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai ngày 13/12/1940 do đồng chí Phan Ngọc Hiển trực tiếp lãnh đạo là một mốc sơn chói lọi, ghi dấu tinh thần cách mạng kiên cường và quả cảm.
Đồng chí Phan Ngọc Hiển (1910 - 1941) là một nhà giáo, nhà báo cách mạng và chiến sĩ cộng sản kiên trung. Tháng 06/1940, ông được Tỉnh ủy Bạc Liêu phân công về hoạt động tại Hòn Khoai nhằm xây dựng cơ sở cách mạng, chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa theo chủ trương chung của Xứ ủy Nam Kỳ. Với tinh thần trách nhiệm cao và sự khéo léo, đồng chí đã nhanh chóng gây dựng lực lượng, giác ngộ quần chúng và các binh lính người Việt.
Tối ngày 13/12/1940, nhận được mệnh lệnh khởi nghĩa, Phan Ngọc Hiển đã trực tiếp chỉ huy lực lượng cách mạng bất ngờ tiến công Đảo Hải đăng Hòn Khoai. Với sự hiệp đồng chặt chẽ và tinh thần dũng cảm, quân ta đã tiêu diệt tên sếp đảo Olivier, bắt sống toàn bộ binh lính Pháp, thu giữ toàn bộ vũ khí cùng trang thiết bị thông tin liên lạc mà không để tổn thất lực lượng. Thắng lợi nhanh chóng tại Hòn Khoai đã tạo khí thế hừng hực cho phong trào cách mạng toàn khu vực.
Tuy nhiên, do cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ ở nhiều nơi bị đàn áp nặng nề, lực lượng khởi nghĩa Hòn Khoai khi tiến vào đất liền đã bị địch bao vây, truy kích dữ dội. Sau những ngày đêm chiến đấu gian khổ trong điều kiện thiếu thốn lương thực, vũ khí, Phan Ngọc Hiển cùng các đồng đội đã bị thực dân Pháp bắt giữ. Dù bị tra tấn dã man, các chiến sĩ vẫn giữ vững khí tiết người cộng sản, không khai báo một lời.
Ngày 12/07/1941, thực dân Pháp đưa 10 chiến sĩ Hòn Khoai ra xử bắn tại sân vận động thị trấn Cà Mau. Trước giờ phút hy sinh, đồng chí Phan Ngọc Hiển cùng đồng đội vẫn hiên ngang hô vang các khẩu hiệu cách mạng, khẳng định niềm tin sắt đá vào sự thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Thắng lợi và sự hy sinh oanh liệt của cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai cùng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Ngọc Hiển đã trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước, mở đầu cho truyền thống đấu tranh cách mạng kiên cường của Đảng bộ và Nhân dân tỉnh Cà Mau. Ngày 13/12/1940 sau này đã được chọn làm Ngày truyền thống cách mạng của Đảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau.
