TIẾNG SÚNG KHỞI NGHĨA NAM KỲ NĂM 1940 TRÊN MẢNH ĐẤT ĐỨC LẬP ANH HÙNG

TIẾNG SÚNG KHỞI NGHĨA NAM KỲ NĂM 1940 TRÊN MẢNH ĐẤT ĐỨC LẬP ANH HÙNG

Trong dòng chảy lịch sử đấu tranh oanh liệt của dân tộc Việt Nam, cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940 là một mốc son chói lọi, biểu thị tinh thần quật khởi phi thường của nhân dân Nam Bộ. Hòa chung vào làn sóng cách mạng ấy, vùng đất Đức Lập (huyện Đức Hòa, tỉnh Long An) – nơi giàu truyền thống bám đất, giữ làng – đã viết nên những trang sử đầy máu và hoa, ghi dấu chiến công vang dội của lòng dân và ý chí kiên trung, bất khuất.

Khí thế hừng hực trước giờ G

Vào những năm cuối thập niên 1930, ách thống trị hà khắc, chính sách vơ vét nhân lực, vật lực phục vụ cho cuộc chiến tranh của thực dân Pháp đã đẩy mâu thuẫn giai cấp và mâu thuẫn dân tộc tại làng Đức Lập lên đỉnh điểm. Dưới sự lãnh đạo, dẫn dắt của Đảng bộ quận Đức Hòa và Chi bộ địa phương, phong trào cách mạng tại Đức Lập âm ỉ như một ngọn núi lửa chỉ chờ cơ hội để phun trào.

Đêm ngày 22, rạng sáng ngày 23/11/1940, lệnh khởi nghĩa từ Xứ ủy Nam Kỳ chính thức phát động. Toàn vùng Chợ Lớn - Gia Định rung chuyển. Tại làng Đức Lập, quần chúng nhân dân cùng các đội tự vệ cứu quốc yêu nước, trang bị vũ khí thô sơ như gậy gộc, giáo mác, súng tự chế, đã đồng loạt đứng lên hành động với một khí thế tiến công dũng mãnh, quyết tâm đập tan hệ thống kìm kẹp của thực dân và tay sai phong kiến.

Trận diệt ác vang dội tại Giồng Cám

Điểm nhấn oanh liệt và đi vào lịch sử của cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ tại địa bàn xã Đức Lập chính là trận đánh tại Giồng Cám.

Bằng tinh thần quyết chiến và sự mưu trí, lực lượng nghĩa quân và nhân dân địa phương đã tổ chức bao vây và tấn công dũng mãnh, tiêu diệt thành công Đội Nên và Bếp Nhung – hai tên tay sai khét tiếng gian ác, là công cụ kìm kẹp sừng sỏ và tàn bạo của chính quyền thực dân trên địa bàn. Trận diệt ác trừ gian sấm sét này không chỉ giáng một đòn chí mạng vào tinh thần của bọn lính đồn, khiến hệ thống chính quyền tay sai địch hoang mang, khiếp đảm, mà còn giải phóng sự kìm kẹp cho đông đảo quần chúng nhân dân, làm nức lòng người dân toàn vùng Đức Hòa.

Rừng Ông Tường – "Thành trì lòng dân" chở che lực lượng

Sau những giờ phút tiến công thắng lợi vang dội, thực dân Pháp điên cuồng tập trung binh lực, vũ khí tối tân tiến hành phản công, thực hiện chính sách "khủng bố trắng" dã man nhằm dìm cuộc khởi nghĩa trong biển máu. Trước tình thế chênh lệch lớn về lực lượng, ban chỉ huy khởi nghĩa tại địa phương đã nhanh chóng đưa ra quyết định chiến lược: Chuyển hướng bảo toàn lực lượng sang hình thức hoạt động bí mật để mưu tính lâu dài.

Nơi được lựa chọn làm đại bản doanh rút quân chính là Rừng Ông Tường (tọa lạc tại ấp Chánh, xã Đức Lập Hạ ngày nay với diện tích rộng lớn khoảng 20.000m²).

Sở hữu địa hình rừng rậm rạp hoang vu, được bao bọc bởi những lũy tre làng kiên cố, Rừng Ông Tường đã trở thành một "thành trì xanh" vững chắc. Sau trận thắng Giồng Cám, lực lượng cách mạng đã rút lui an toàn về đây. Tại đây, các chiến sĩ khởi nghĩa Nam Kỳ được nhân dân Đức Lập chở che, đùm bọc, bí mật tiếp tế lương thực, thuốc men từng ngày để duy trì ngọn lửa cách mạng. Sự bọc lót dựa vào địa thế tự nhiên và đặc biệt là "căn cứ lòng dân" đã giúp lực lượng ta bảo toàn lực lượng, sống sót an toàn trước các đợt càn quét, săn lùng khốc liệt của kẻ thù.

Giá trị lịch sử bất tử

Mặc dù cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940 cuối cùng bị đàn áp dã man do điều kiện khách quan chưa chín muồi trên cả nước, nhưng tiếng súng năm 1940 tại Đức Lập mang một ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn. Trận đánh Giồng Cám tiêu diệt Đội Nên, Bếp Nhung và cuộc rút quân thần tốc về Rừng Ông Tường đã minh chứng cho năng lực lãnh đạo, tổ chức tài tình của Chi bộ Đảng sơ khai và tinh thần quả cảm vô song của nhân dân địa phương.

Sự kiện vĩ đại này chính là đợt tổng diễn tập xương máu đầu tiên, giúp Đảng bộ và nhân dân Đức Lập đúc rút nhiều bài học quý báu về xây dựng căn cứ, hầm bí mật và phương châm bám dân, bám địa bàn. Tinh thần quyết tử của mùa thu năm 1940 ấy đã tiếp thêm ngọn lửa thiêng liêng, hun đúc ý chí cho các thế hệ chiến sĩ Đức Lập kiên cường đi tới thắng lợi trong Cách mạng tháng Tám (1945), chín năm kháng chiến chống Pháp và cuộc đối đầu lịch sử giành toàn thắng trước đế quốc Mỹ xâm lược, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.