Tiếng Súng Pháp Nổ Ở Gia Định Và Nỗi Đau Mất Nước
Tâm trạng đau xót của Phan Văn Trị khi thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm thành Gia Định và phong trào tản cư kháng chiến.
Tháng 2 năm 1859, quân đội thực dân Pháp nổ súng tấn công và chiếm đóng thành Gia Định, chính thức mở đầu cuộc xâm lược vùng đất Nam Bộ. Chứng kiến cảnh quê hương bị tàn phá, xóm làng cháy rụi, nhân dân nheo nhóc lầm than dưới gót giày quân xâm lược, Phan Văn Trị vô cùng đau đớn và phẫn uất.
Không chịu sống dưới sự kiểm soát của chính quyền thực dân, ông đã rời bỏ quê nhà Gia Định, tham gia phong trào "tản cư" của các sĩ phu yêu nước xuôi về vùng đất vắng vẻ miền Tây Nam Bộ. Ông di chuyển qua nhiều địa danh như Vĩnh Long, Phong Điền (Cần Thơ) để vừa dạy học, vừa tiếp tục theo dõi phong trào kháng chiến. Nỗi đau mất nước nhà tan được ông gửi gắm vào những bài thơ dạt dào cảm xúc, thôi thúc lòng người đứng lên chống lại kẻ thù đô hộ, không chấp nhận cuộc sống nô lệ tủi nhục.
