TIẾNG SÚNG TRÊN ĐỈNH ĐÈO MÂY

Vào tháng Giêng năm 1947, khi những cánh hoa ban trắng bắt đầu hé nở giữa núi rừng Tây Bắc, thì khói lửa chiến tranh cũng bắt đầu lan rộng khắp vùng biên ải. Tại căn cứ địa Mường Hum thuộc tỉnh Lào Cai ngày nay không khí trở nên khẩn trương hơn bao giờ hết. Đồng chí Duy Thiết, người đại đội trưởng trẻ tuổi nhưng dày dạn kinh nghiệm của Đại đội 962 (Tiểu đoàn 564), đứng trên đỉnh Đèo Mây, phóng tầm mắt nhìn về phía thung lũng đang bị sương mù bao phủ.

​ Nhiệm vụ của đại đội là một bài toán vô cùng nan giải: Bảo vệ bằng được các cứ điểm then chốt Đèo Mây, Mường Hum và Y Tý để chặn đứng bước tiến của quân Pháp và bè lũ tay sai. Đây là tuyến đường huyết mạch duy nhất kết nối các cứ điểm, nếu mất Đèo Mây, quân ta sẽ bị chia cắt và Mường Hum sẽ lâm nguy.

Đại đội 962 bước vào cuộc chiến trong điều kiện "không" nhiều hơn "có": không đủ lương thực, không đủ đạn dược, trang phục phong phanh giữa cái rét cắt da cắt thịt của vùng cao. Mỗi bữa ăn chỉ là những củ sắn lùi, nắm cơm vắt trộn muối trắng, nhưng ánh mắt của người chiến sĩ nào cũng hừng hực quyết tâm.

​ Đại đội trưởng Duy Thiết hiểu rằng, nếu chỉ dùng sức mạnh cơ bắp thì không thể đối đầu với hỏa lực mạnh của thực dân Pháp. Anh thường xuyên luồn lách qua các khe đá, cùng anh em quan sát địa hình để xây dựng hệ thống hầm hào, công sự vững chắc. "Dựa vào núi rừng mà đánh, lấy mưu trí thắng bạo tàn!" – đó là lời khẳng định của anh trong mỗi cuộc họp quân chính.

​ Từ tháng Giêng đến tháng 5 năm 1947, Đèo Mây trở thành một "túi lửa". Quân Pháp và bọn tay sai là quân của Sề Cồ Ngan liên tục mở các đợt tấn công quy mô lớn, dội pháo tàn khốc vào các vị trí của ta. Có những ngày, quân địch đông gấp bội tràn lên đỉnh đèo, nhưng chúng đều phải dạt ra trước những đợt phản công chớp nhoáng, mưu trí của Đại đội 962.

​ Dưới sự chỉ huy của Duy Thiết, các chiến sĩ đã thực hiện chiến thuật "biến hóa khôn lường": lúc ẩn, lúc hiện, khi thì đánh vỗ mặt, khi thì vòng sau lưng địch khiến chúng hoang mang, khiếp sợ. Những tấm gương anh dũng xuất hiện khắp nơi: có chiến sĩ dù bị thương nặng vẫn không rời tay súng, có người sẵn sàng lao ra khỏi công sự để ném lựu đạn chặn xe cơ giới của địch.

​ Cấp trên giao nhiệm vụ giữ vững cứ điểm trong một thời gian ngắn, nhưng Đại đội 962 đã lập nên một kỳ tích: bám trụ bền bỉ suốt 4 tháng ròng rã (vượt thời hạn giao đến 120 ngày). Sự kiên cường ấy đã bảo vệ an toàn tuyến đường nối Y Tý với Mường Hum, tạo điều kiện cho lực lượng chủ lực của ta củng cố thế trận.

​ Đến tháng 5/1947, khi tiếng súng tạm yên trên đỉnh Đèo Mây, quân Pháp đã phải rút lui trong cay đắng. Chiến thắng này không chỉ là chiến thắng về mặt quân sự mà còn là chiến thắng của ý chí, của tinh thần đoàn kết giữa bộ đội và nhân dân Mường Hum.

​ Hình ảnh Đại đội trưởng Duy Thiết cùng các chiến sĩ Đại đội 962 rạng rỡ nụ cười trên đỉnh đèo lộng gió đã trở thành một biểu tượng bất diệt. Họ đã viết nên một chương sử "hoa lửa" chói lọi, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của nhân dân vùng cao trong cuộc kháng chiến chống Pháp trường kỳ.

​ Câu chuyện về Đại đội 962 là minh chứng cho tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", là bài học về nghệ thuật quân sự lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh của quân và dân ta trong những ngày đầu kháng chiến chống Pháp trên vùng cao Mường Hum.