TIẾNG SÚNG TRÊN DÒNG SÔNG HỒNG

Tôi vẫn nhớ rất rõ buổi sáng ngày 25 tháng 3 năm 1886. Sương mù còn phủ kín dòng sông Hồng thì tiếng đại bác của giặc Pháp đã xé toạc cả núi rừng Lào Cai. Đó là ngày chúng chính thức đặt chân lên mảnh đất này.

Chúng tôi khi ấy chỉ là những người dân thường: người Tày, người Mông, người Dao… tay cầm súng kíp, dao quắm, nỏ tre. Không ai bảo ai, tất cả đều hiểu: đất này mất là mất tất cả.

Khi giặc tiến vào, nghĩa quân chặn đánh ở nhiều nơi. Chúng tôi nấp sau những tảng đá ven suối, sau các lùm cây rừng. Mỗi phát súng kíp vang lên là một lần tim đập mạnh. Nhưng súng của ta bắn chậm, đạn thô, còn súng giặc nổ dồn dập như sấm.

Cuộc chiến hôm ấy kéo dài không lâu. Nhiều người ngã xuống. Lào Cai rơi vào tay giặc. Nhưng tôi biết, từ giây phút đó, ngọn lửa căm thù đã cháy trong từng bản làng miền thượng du.