Tiếng "tạch tè" cuối cùng trong đêm đông ở Nhà dây thép Bờ Hồ

Đêm 19 tháng 12 năm 1946, cái lạnh của mùa đông Hà Nội như bị xé toạc bởi tiếng đại bác gầm từ hướng thành Cửa Đông. Tại Nhà dây thép Bờ Hồ, những bao cát được xếp vội vàng che kín các khung cửa sổ kính mang kiến trúc Pháp. Ánh đèn nê-ông thường ngày đã tắt ngấm, thay vào đó là thứ ánh sáng vàng vọt, leo lét của mấy ngọn đèn dầu hỏa được che chao cẩn thận để tránh máy bay địch phát hiện.

Bên trong phòng máy, không khí ngột ngạt mùi mồ hôi, mùi ẩm mốc của đống hồ sơ giấy tờ và mùi khét lẹt của thuốc súng từ ngoài phố bay vào. Lão ký Bình, một người thợ gõ Morse đã nhẵn mặt ở Sở bưu điện này ngót hai chục năm, đang chúi mũi vào bàn máy. Hai ngón tay gầy guộc, chai sần của ông liên tục nhấp nhả trên phím maníp.

Tạch... tè... tạch... tạch...

Âm thanh kim loại gõ vào nhau khô khốc, đều đặn vang lên giữa tiếng nổ rền vang của súng cối ngoài quảng trường. Đó là bức điện khẩn phát lệnh toàn quốc kháng chiến gửi đi các tỉnh mạn ngược. Cả căn phòng chỉ có vài ba người, ai nấy đều cắm cúi vào tổ hợp máy của mình. Họ hiểu rằng, mỗi giây phút trôi qua, nếu đường dây đứt, các tỉnh sẽ không nhận được lệnh, và sự hỗn loạn sẽ giết chết lực lượng phòng thủ từ trong trứng nước.

Khoảng hai giờ sáng, lính lê dương Pháp có xe bọc thép mở đường bắt đầu dội hỏa lực mạnh vào mặt tiền Nhà dây thép. Tường gạch lở từng mảng. Một tiếng nổ chát chúa rung chuyển tầng trệt, hất văng cánh cửa gỗ lim nặng trịch. Bụi thạch cao từ trần nhà lả tả rơi xuống bám trắng xóa lên mái tóc điểm bạc của Bình.

Cậu tự vệ trẻ tuổi đứng gác ngoài hành lang lùi xộc vào, vai áo loang lổ máu, hét lên vỡ giọng: "Địch tràn vào tầng một rồi! Các chú rút theo đường cửa hậu đi!".

Bình không ngẩng mặt lên. Ánh mắt ông dán chặt vào đoạn băng giấy đang chạy lẹt xẹt khỏi cỗ máy. "Tỉnh Bắc Giang đã nhận... Tỉnh Thái Nguyên đang trả lời...". Ông lầm bầm trong miệng, tay trái giữ rịt lấy tai nghe, tay phải vẫn miết trên phím gõ. Ông lờ đi tiếng súng trường chát chúa đang rộ lên ngay cầu thang gác.

"Còn dăm dòng nữa thôi, đi trước đi, tôi theo sau!", Bình gắt lên.

Một loạt đạn tiểu liên quét ngang căn phòng, đập vỡ nát hệ thống bảng tổng đài bằng gỗ sồi ở bức tường đối diện. Những tia lửa điện chớp xẹt, bốc khói khét lẹt. Bình cảm thấy một cơn nhói buốt chạy dọc sườn phải. Bàn tay đang gõ Morse của ông khựng lại, co rúm. Cố nén cơn đau, ông dồn chút sức lực cuối cùng của cánh tay trái, vươn người gõ nốt tổ hợp mã kết thúc bức điện.

Tè... tạch... tè...

Khi tiếng bốt đinh của lính Pháp nện rầm rập ngoài cửa phòng máy, lão ký Bình gục đầu xuống bàn, máu từ sườn ứa ra thấm đỏ những đoạn băng giấy điện báo vương vãi. Chiếc máy nắn dòng vẫn chạy ro ro, nhưng phím maníp đã hoàn toàn câm lặng. Lệnh kháng chiến đã được truyền đi, và nhiệm vụ của người thợ gõ Nhà dây thép đã kết thúc trọn vẹn trong đêm đen của Hà Nội.