Bài viết

TIẾNG THÉT LƯU HUYẾT GIỮA ĐẠI NGÀN KON TUM

TIẾNG THÉT LƯU HUYẾT GIỮA ĐẠI NGÀN KON TUM

Quảng Ngãi25/06/2026Sưu tầm (Trường THCS Đăk Ruồng - Xã Kon Braih)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Vào những năm 1930 – 1931, sau cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, thực dân Pháp điên cuồng khủng bố phong trào cách mạng nước ta. Để giam cầm và tiêu diệt ý chí của những người cộng sản, chúng đã cho xây dựng một "địa ngục trần gian" ngay giữa lòng Tây Nguyên hoang vu – đó là Ngục Kon Tum.

Tại đây, thực dân Pháp áp dụng một chế độ lao dịch vô cùng tàn bạo. Đỉnh điểm của sự tàn ác là việc chúng bắt các chiến sĩ chính trị đi làm đường chiến lược ở Đắk Pao – một vùng rừng thiêng nước độc, đầy rẫy muông thú và bệnh sốt rét ác tính. Với âm mưu "mượn tay sốt rét giết tù nhân", chúng bắt các chiến sĩ lao động khổ sai từ sáng sớm đến tối mịt, ăn cá ươn, cơm lạt, chân mang xiềng xích, lưng oằn dưới những lọn roi da của những tên cai ngục máu lạnh. Chỉ trong một thời gian ngắn, hàng trăm chiến sĩ đã ngã xuống, đúng như câu nói xót xa thời bấy giờ: "Đắk Pao đi mười chết chín/ Không có ngày trở lại".

Không cam chịu chết mòn trong xích xiềng và bệnh tật, những người chiến sĩ cộng sản kiên trung tại Nhà ngục Kon Tum hiểu rằng: "Muốn sống, không có con đường nào khác ngoài con đường đấu tranh!".

Đêm định mệnh và Bản Tuyên ngôn quyết tử

Đêm ngày 11 tháng 12 năm 1931, trong căn buồng giam chật hẹp, hôi hám và lạnh lẽo của Nhà ngục Kon Tum, một cuộc họp bí mật đã diễn ra dưới sự chủ trì của các đồng chí lãnh đạo cốt cán. Ai ai cũng gầy gò, hốc hác, trên mình đầy những vết roi rớm máu, nhưng ánh mắt họ thì rực sáng một niềm tin bất diệt.

Kế hoạch đấu tranh được vạch ra: Sáng mai, khi địch bắt đi lao dịch Đắk Pao đợt tiếp theo, toàn bộ tù nhân sẽ kiên quyết từ chối xuất phát để phản đối chế độ đối xử tàn bạo. Bản yêu sách đòi giảm giờ làm, cải thiện bữa ăn, chăm sóc y tế và phản đối việc đi đày Đắk Pao đã được chuẩn bị sẵn sàng. Tất cả cùng nắm chặt tay nhau, tuyên thệ: "Quyết tử để bảo vệ nhân phẩm của người chiến sĩ cộng sản!".

Sáng ngày 12/12/1931: Máu nhuộm sân tù

Mờ sáng ngày 12 tháng 12 năm 1931, tiếng kẻng báo thức của nhà ngục vang lên dồn dập, xé toạc màn sương mù dày đặc của phố núi Tây Nguyên. Những tên cai ngục đứng sẵn ở sân, tay lăm lăm roi da và súng trường, quát tháo om sòm, thúc giục tù nhân ra xếp hàng để đi Đắk Pao.

Nhưng hôm nay, một bầu không khí im lặng đến đáng sợ bao trùm lên các phòng giam. Cửa phòng mở, nhưng không một ai bước ra. Khi tên quản ngục Pháp bước vào định dùng vũ lực, đồng chí Trương Quang Trọng – người chiến sĩ đại diện cho anh em tù nhân – đã bước lên phía trước với tư thế hiên ngang. Đồng chí dõng dạc đọc to bản yêu sách bằng tiếng Pháp, vạch trần tội ác và những hành vi vô nhân đạo của chúa ngục.

Bị bất ngờ và nhục nhã trước sự kiên cường của những người tù tay không tấc sắt, tên chúa ngục nổi điên. Hắn ra lệnh cho binh lính lên đạn, chĩa thẳng họng súng vào đoàn người.

"Bắn! Bắn chết chúng nó cho ta!" – Tiếng thét điên cuồng của tên chúa ngục vang lên.

Đoàng! Đoàng! Đoàng!

Tiếng súng chát chúa vang lên liên tiếp. Sân nhà ngục Kon Tum phút chốc biến thành một chiến trường đẫm máu. Đồng chí Trương Quang Trọng và nhiều đồng chí khác trúng đạn, ngã xuống ngay tại chỗ.

Nhưng, phát súng của kẻ thù không làm những người cộng sản run sợ. Thay vì bỏ chạy, một cảnh tượng vô cùng xúc động và anh dũng đã diễn ra: Những người chiến sĩ còn sống liền lao lên phía trước, lấy thân mình che chở cho các đồng chí bị thương. Họ ôm chặt lấy nhau, kết thành một khối người vững chắc như bức tường thành, che chở cho nhau trước làn đạn quân thù.

Giữa tiếng súng nổ, tiếng gào rú của kẻ địch, vang lên tiếng hô vang dội, hào hùng xé toạc bầu trời của các chiến sĩ:

"Đả đảo thực dân Pháp độc ác!" "Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm!"

Máu của các anh tuôn chảy, nhuộm đỏ cả một khoảng sân ngục. Đó chính là Cuộc đấu tranh Lưu huyết (đấu tranh đổ máu) lưu danh vào sử sách. Kẻ thù hoàn toàn run sợ trước ý chí gang thép của những người đứng trước họng súng mà không hề lùi bước. Chúng buộc phải ra lệnh ngừng bắn.

Khúc vĩ thanh bất tử

Dù bị đàn áp dã mạn, nhưng tinh thần của cuộc đấu tranh Lưu huyết ngày 12/12 đã thổi bùng lên ngọn lửa phản kháng mạnh mẽ. Liên tiếp những ngày sau đó, các chiến sĩ tiếp tục tuyệt thực để phản đối tội ác giết người của chúa ngục.

Cuộc đấu tranh kiên cường đầy máu và nước mắt ấy đã gây chấn động dư luận trong nước và ngay cả chính quốc Pháp. Trước áp lực mạnh mẽ từ các phong trào đấu tranh của nhân dân và tinh thần bất khuất của các chiến sĩ, thực dân Pháp đã buộc phải nhượng bộ, cải thiện một phần chế độ sinh hoạt của tù nhân, hoãn việc đi làm đường Đắk Pao, và đến năm 1935, chúng buộc phải xóa bỏ hoàn toàn Nhà ngục Kon Tum.

Cuộc đấu tranh Lưu huyết tại Ngục Kon Tum ngày 12/12/1931 đã trở thành một mốc son chói lọi, một biểu tượng bất khuất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trên mảnh đất Tây Nguyên. Những người chiến sĩ năm ấy đã dùng chính máu xương của mình để viết nên bài học về lòng yêu nước, tình đồng chí sâu nặng và khí phách kiên trung trước họng súng quân thù.

Thế hệ trẻ chúng ta hôm nay, được sống trong hòa bình, tự do, nguyện luôn khắc ghi công ơn của các bậc cha anh đi trước, quyết tâm học tập và rèn luyện để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn