Tiếng Thở Dài Đêm 30 Tết Ở Căn Cứ Sơn Dương

Vào đêm 30 Tết năm 1951, tại căn cứ ATK Sơn Dương (Tuyên Quang), không khí đại ngàn Việt Bắc rét tơi bời. Sương muối phủ trắng xóa các ngọn cây, rãnh nứa. Để bảo vệ an toàn tuyệt đối cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp và cơ quan Bộ Tổng Tư lệnh, các sĩ quan cảnh vệ do đồng chí Phan Văn Xoàn chỉ huy phải chia ca túc trực gác đêm xung quanh khu vực lán làm việc.

Gần thời khắc giao thừa, đồng chí Phan Văn Xoàn khoác áo bông, cầm đèn pin đi kiểm tra các vọng gác vòng trong. Khi đi ngang qua căn lán nhỏ của Đại tướng, ông thấy ngọn đèn dầu bên trong vẫn đỏ lửa.

Bước khẽ vào hiên lán để kiểm tra, đồng chí Xoàn thấy Đại tướng Võ Nguyên Giáp vẫn đang ngồi bên bàn gỗ nứa. Nhưng khác với mọi đêm – khi Đại tướng tập trung cao độ vào các bản đồ tác chiến và báo cáo quân sự – đêm nay, Đại tướng ngồi lặng yên, tay cầm một chiếc kỷ vật nhỏ, ánh mắt đăm chiêu nhìn ra khoảng không tăm tối của rừng đêm.

Thấy có tiếng bước chân nhẹ của người cận vệ, Đại tướng ngẩng đầu lên, khẽ vẫy tay gọi:

"Chú Xoàn đấy à? Lại đây ngồi hâm nóng chén nước trà với tôi!"

Đồng chí Phan Văn Xoàn bước lại, lễ phép ngồi xuống chiếc ghế nứa đối diện. Đại tướng rót một chén nước trà xanh nóng hổi đưa cho ông rồi khẽ thở dài, giọng trầm xuống chan chứa niềm tâm sự:

"Đêm nay là giao thừa rồi chú Xoàn nhỉ... Giờ này ở các vùng tự do, bà con chắc đang chuẩn bị đón Tết. Nhưng ở các vùng tạm bị chiếm, trong các đô thị hay vùng đồng bằng, đồng bào ta vẫn đang phải sống dưới ách kìm kẹp của địch, chịu nhiều khổ đau, tang tóc.

Mỗi lần đến Tết, tôi lại nghĩ đến những người mẹ có con đang ngoài mặt trận, nghĩ đến những gia đình tan tác vì chiến tranh. Quân đội chúng ta phải cố gắng đánh thắng giặc sớm hơn nữa, để những đêm 30 Tết sau này, tất cả mọi người dân Việt Nam đều được sum họp trọn vẹn dưới một mái nhà hòa bình!"

Đồng chí Phan Văn Xoàn lặng người đi vì xúc động. Giữa chốn rừng sâu heo hút, gạt sang một bên những vất vả, thiếu thốn và hiểm nguy của bản thân, vị Tổng Tư lệnh tối cao của quân đội chỉ đau đáu một niềm mong mỏi: làm sao cho đất nước sớm hòa bình, nhân dân bớt khổ.

Đại tướng lấy ra vài củ sắn lùi nướng sẵn trên bếp than đỏ, chia cho đồng chí Xoàn một nửa rồi vui vẻ nói:

"Tết ở chiến khu chỉ có sắn lùi và trà xanh thôi, nhưng ấm áp tình đồng chí. Chú ra dặn anh em ca trực giữ gìn sức khỏe, cẩn thận sương muối nhé!"

Giao thừa năm đó đối với Trung tướng Phan Văn Xoàn đã trở thành một kỷ niệm không bao giờ phai mờ. Vị tướng bảo vệ sau này chia sẻ, chính những phút giây chân thành, lắng đọng ấy đã giúp ông hiểu rằng: Sức mạnh vĩ đại của "Anh Văn" không chỉ đến từ tài thao lược quân sự, mà còn xuất phát từ một trái tim luôn đập cùng nhịp đập đau thương và khát vọng của nhân dân.