TIẾNG TRỐNG BÁO ĐỘNG GIỮA RỪNG TRÀM

Ở Nhơn Hòa Lập, có một thứ ánh sáng vừa đủ để nhìn thấy bàn tay mình, nhưng lại đủ sức che giấu cả một vùng căn cứ khỏi con mắt của chiến tranh: ngọn đèn dầu nhỏ trong rừng tràm. Người ta không nhớ nó được thắp từ khi nào, chỉ biết rằng mỗi khi đêm xuống, trong một căn chòi lá giữa Đồng Tháp Mười, ngọn đèn ấy lại được che bằng nhiều lớp bao bố, chỉ để lọt ra một vệt sáng mỏng như sợi chỉ. Nhìn từ xa, đó không phải ánh sáng của sự tồn tại, mà giống như một dấu hiệu của sự im lặng có chủ đích. Trong căn chòi ấy, cán bộ các cấp từng lui tới, họp bàn những quyết định quan trọng của Xứ ủy và các lực lượng kháng chiến, giữa bốn bề là rừng tràm và kinh rạch chằng chịt. Ngọn đèn không chỉ để soi tài liệu, mà còn để giữ nhịp thời gian cho những cuộc họp kéo dài đến gần sáng, khi nước Đồng Tháp Mười vẫn còn đen đặc và chưa phân biệt được trời hay đất. Người canh đèn thường là một người dân địa phương, ít nói, quen với việc chỉ nhìn ngọn lửa mà hiểu khi nào cần che lại, khi nào cần hạ thấp, khi nào cần dập tắt hoàn toàn. Có những đêm, khi có dấu hiệu địch càn, ngọn đèn được tắt ngay lập tức, căn chòi chìm vào bóng tối như chưa từng tồn tại, và cả hệ thống xung quanh cũng đồng loạt “biến mất” trong rừng tràm. Chỉ vài giờ sau, khi nguy hiểm qua đi, ngọn đèn lại được thắp lên, nhỏ bé nhưng bền bỉ, như thể khẳng định rằng căn cứ vẫn còn đó, phong trào vẫn còn đó, và con người vẫn còn đó giữa vùng nước mênh mông. Có người từng nói rằng nếu tiếng trống báo động là nhịp tim của căn cứ, thì ngọn đèn dầu ấy chính là hơi thở – yếu ớt nhưng không thể dập tắt hoàn toàn. Sau này, khi chiến tranh đã lùi xa, không còn ai phải che ánh sáng bằng bao bố nữa, nhưng ký ức về ngọn đèn nhỏ giữa rừng tràm vẫn được kể lại ở Nhơn Hòa Lập như một biểu tượng lặng lẽ: có những thứ ánh sáng không cần rực rỡ, chỉ cần tồn tại đúng lúc, đúng nơi, là đủ giữ cả một vùng đất đứng vững qua khói lửa./.