Tiếng Trống Đồng Sông Hát
Vào những năm đầu thế kỷ thứ nhất, dải đất Lạc Việt chìm trong những ngày tháng tăm tối dưới ách thống trị của nhà Đông Hán. Bấy giờ, Thái thú Tô Định tàn bạo và tham lam cai trị quận Giao Chỉ. Hắn đặt ra vô số thứ thuế nặng nề, ra sức vơ vét sản vật, đẩy nhân dân vào cảnh lầm than.
Tuy nhiên, ngọn lửa uất hận vẫn âm thầm cháy trong lòng người Việt. Ở vùng đất Mê Linh trù phú, có hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị – con gái của Lạc tướng Mê Linh. Tương truyền, cả hai từ nhỏ đã bộc lộ chí khí hơn người, giỏi võ nghệ và luôn đau xót trước cảnh đồng bào bị áp bách. Lớn lên, Trưng Trắc sánh duyên cùng Thi Sách, con trai Lạc tướng huyện Chu Diên. Hai gia đình Lạc tướng kết hợp, âm thầm chiêu mộ nghĩa sĩ, tích trữ lương thảo, chờ ngày đứng lên đánh đuổi quân xâm lược.
Phong trào kháng chiến chưa kịp bùng nổ thì tin dữ ập đến. Tô Định hay tin Thi Sách có ý định chống đối liền ra tay trước, lập mưu bắt và sát hại ông nhằm đè bẹp ý chí của nhân dân. Hắn tưởng rằng cái chết của Thi Sách sẽ khiến người Lạc Việt khiếp sợ, nhưng ngược lại, nó như ngọn đuốc châm bùng lên cơn phẫn nộ tích tụ bấy lâu.
Tháng 3 năm 40 SCN, trên bờ sông Hát (nay thuộc Phúc Thọ, Hà Nội), tiếng trống đồng vang lên rền trời. Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa. Trước hàng vạn nghĩa sĩ, Bà Trưng Trắc bước lên đài thề, đọc lời thề cứu nước trả thù nhà:
"Một xin rửa sạch nước thù,
Hai xin đem lại nghiệp cũ họ Hùng,
Ba kẻo tàn hại hại chồng,
Bốn xin vẹn toàn vẹn công lênh này."
Từ Hát Môn, ngọn lửa khởi nghĩa lan nhanh như vết dầu loang. Hàng loạt Lạc tướng, Lạc dân và các vị nữ tướng tài giỏi khắp các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam cùng đồng lòng đứng lên hưởng ứng. Quân nghĩa đi đến đâu, đồn bốt địch tan tành đến đó.
Nghĩa quân thừa thắng xông lên, tấn công thẳng vào trị sở Luy Lâu. Thái thú Tô Định hoảng loạn đến mức phải cắt tóc, cạo râu, cải trang thành dân thường để chạy trốn về phương Bắc. Chỉ trong một thời gian ngắn, nghĩa quân đã thu hồi được 65 thành trì, quét sạch bóng dáng quân Đông Hán, khôi phục lại nền độc lập cho đất nước.
Mùa xuân năm đó, Trưng Trắc được tướng sĩ và nhân dân tôn làm King (Trưng Vương), đóng đô tại Mê Linh. Bà lập tức ban hành chính sách xá thuế 2 năm cho dân, xóa bỏ các luật lệ hà khắc, mang lại cuộc sống thanh bình ngắn ngủi nhưng vẻ vang cho dân tộc.
Năm 42 SCN, tin Giao Chỉ mất về tay Hai Bà Trưng làm vương triều Đông Hán chấn động. Vua Hán Quang Vũ liền cử Mã Viện – một danh tướng lão luyện và tàn nhẫn – chỉ huy hàng vạn quân tinh nhuệ cùng lực lượng thủy binh quy mô lớn tràn sang xâm lược.
Thế trận diễn ra vô cùng khốc liệt tại vùng Lãng Bạc và Cẩm Khê. Quân nghĩa chiến đấu kiên cường, dũng cảm chặn đánh từng bước tiến của địch. Tuy nhiên, trước sức mạnh chênh lệch về lực lượng, trang bị và kinh nghiệm chiến trường của nhà Hán, lực lượng của Trưng Vương dần rơi vào thế bế tắc và tổn thất nặng nề.
Đầu năm 43 SCN, nhận thấy không thể tiếp tục giữ vững trận địa, để bảo toàn khí tiết của người lãnh đạo và quyết không rơi vào tay giặc, Hai Bà Trưng đã gieo mình xuống dòng sông Hát hy sinh.
Dù cuộc khởi nghĩa kết thúc, hình ảnh Hai Bà Trưng cưỡi voi ra trận vẫn trở thành biểu tượng bất tử cho tinh thần quật cường, mở đầu cho chuỗi lịch sử đấu tranh giành độc lập không ngừng nghỉ của dân tộc Việt Nam.
