TIẾNG TRỐNG KHÔNG BAO GIỜ IM LẶNG

Năm 1972, chiến tranh lan đến vùng quê nhỏ ven sông Lam. Ngôi trường cấp I của xã chỉ còn lại những bức tường loang lổ vì bom đạn. Cây phượng giữa sân trường bị sức ép bom làm gãy đôi, những ô cửa sổ vỡ nát. Thế nhưng, điều khiến thầy Hiệu trưởng trăn trở nhất không phải là trường lớp, mà là làm sao để tiếng học không bị ngắt quãng.

Nhà trường quyết định sơ tán lên một quả đồi cách làng vài kilômét. Lớp học được dựng bằng tre, mái lợp tranh, bàn ghế là những thân gỗ ghép tạm. Khi chuyển đồ đạc, ai cũng chỉ nghĩ đến sách giáo khoa, bảng đen và phấn viết.

Riêng cậu học sinh lớp 7 tên Hòa lại chạy về ngôi trường cũ.

Cậu ôm theo một chiếc trống Đội đã cũ.

Đó là chiếc trống từng vang lên mỗi sáng thứ Hai, mỗi giờ ra chơi và trong những buổi kết nạp đội viên. Với Hòa, chiếc trống không chỉ là một nhạc cụ, mà là linh hồn của ngôi trường.

Thầy giáo nhìn cậu rồi hỏi:

"Bom đạn thế này, con còn mang cái trống làm gì?"

Hòa đáp rất chân thành:

"Nếu còn tiếng trống thì còn trường học, thầy ạ."

Thầy không nói gì, chỉ khẽ gật đầu.

Từ hôm ấy, mỗi sáng, giữa khu rừng sơ tán, tiếng trống lại vang lên.

Không có cột cờ.

Không có sân gạch.

Không có đồng phục.

Nhưng tiếng trống vẫn báo hiệu giờ vào học như chưa từng có chiến tranh.

Có những hôm máy bay gầm rú trên bầu trời. Thầy vừa giảng bài thì tiếng còi báo động vang lên. Học sinh lập tức chui xuống hầm trú ẩn.

Khi tiếng bom ngừng, Hòa lại mang chiếc trống ra gõ ba hồi.

"Các bạn ơi! Hết báo động rồi!"

Đám học trò từ những căn hầm đất lần lượt bước lên, phủi bụi trên vai áo rồi tiếp tục ngồi vào lớp.

Tiếng trống hôm ấy không báo giờ học.

Nó báo rằng cuộc sống vẫn tiếp diễn.

Mùa đông năm ấy, mưa lớn kéo dài làm nước suối dâng cao, nhiều học sinh không đến lớp được. Hòa lại đeo chiếc trống trước ngực, đi khắp các xóm sơ tán.

Ở mỗi điểm dân cư, cậu gõ ba tiếng thật to.

Người dân nghe thấy liền bảo nhau:

"Trường học mở rồi! Cho các cháu đi thôi!"

Dần dần, tiếng trống trở thành tín hiệu quen thuộc của cả vùng.

Không chỉ học sinh, người lớn cũng yên tâm mỗi khi nghe tiếng trống vang lên. Họ biết rằng lũ trẻ vẫn đang được học chữ, vẫn còn một tuổi thơ giữa những tháng ngày khói lửa.

Năm 1975, hòa bình lập lại.

Ngôi trường cũ được xây dựng lại trên nền đất năm xưa.

Trong lễ khai giảng đầu tiên sau chiến tranh, thầy Hiệu trưởng không dùng chiếc trống mới vừa được cấp.

Ông quay sang Hòa, lúc ấy đã là một đoàn viên thanh niên, và nói:

"Hôm nay, em hãy đánh hồi trống khai trường."

Hòa nâng chiếc dùi bằng hai tay.

Tiếng trống vang lên mạnh mẽ, ngân dài khắp sân trường.

Nhiều thầy cô đã lặng lẽ lau nước mắt.

Đó không chỉ là tiếng trống khai giảng.

Đó là tiếng trống của một dân tộc đã vượt qua chiến tranh để trở lại với trang sách.

Nhiều năm sau, chiếc trống cũ được đặt trong phòng truyền thống của trường. Mặt trống đã sờn, tang trống có nhiều vết nứt, nhưng nhà trường không thay mới.

Bên cạnh hiện vật là dòng chữ:

"Chiếc trống đã giữ tiếng học không tắt trong những năm tháng chiến tranh."

Mỗi khóa học sinh khi tham quan đều dừng lại trước chiếc trống rất lâu.

Các em hiểu rằng có một thời, để được cắp sách đến trường, cha anh mình đã phải học dưới hầm, dưới rừng, giữa tiếng bom và khói lửa.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng tiếng trống năm 1972 vẫn còn vang vọng trong ký ức của nhiều thế hệ. Đó là âm thanh của lòng hiếu học, của niềm tin vào tương lai và của khát vọng gìn giữ tri thức trong những ngày gian khó nhất.

Bởi chỉ cần tiếng trống còn vang lên, thì hy vọng về một ngày mai hòa bình vẫn sẽ không bao giờ tắt.