Tiếng Tù Và Trên Hồ Tân Hưng: Bản Tình Ca Thống Nhất Giang Sơn
Tác giả: Nguyễn Hà Thu
Vào giữa thế kỷ thứ X, sau khi Ngô Quyền qua đời, đất nước rơi vào cảnh tan thương chưa từng có. Các thế lực phong kiến địa phương nổi lên xâu xé giang sơn, chia cắt đất nước thành 12 vùng lãnh thổ độc lập. Lịch sử gọi đó là nạn "Thập nhị sứ quân". Nhân dân lầm than trong bão lửa chiến tranh, ruộng đồng bỏ hoang, trong khi các phe phái chém giết lẫn nhau để tranh giành ảnh hưởng. Giữa vùng đất Hoa Lư sơn thủy hữu tình nhưng đầy hiểm trở, một nhân vật kiệt xuất đã lớn lên từ những trận đánh trận giả bằng hoa lau của tuổi thơ: Đinh Bộ Lĩnh.
Sinh ra trong gia đình có cha là Đinh Công Trứ - Tướng quân vùng Hoan Châu, Đinh Bộ Lĩnh sớm mồ côi cha và sống cùng mẹ ở vùng quê Đàm Xá. Ngay từ nhỏ, ông đã bộc lộ chí lớn và tài thao lược bẩm sinh. Những cành hoa lau làm cờ, những trận dàn quân thuở thiếu thời cùng lũ trẻ chăn trâu không chỉ là trò chơi, mà là bài học đầu đời về thuật dùng người và bày binh bố trận. Khi trưởng thành, trước cảnh giang sơn xé rách, ông nuôi khát vọng quy phục thu giang sơn về một mối.
Với trí tuệ sắc bén và chiến thuật linh hoạt, Đinh Bộ Lĩnh từng bước xây dựng lực lượng tại căn cứ Hoa Lư. Ông không chỉ dùng võ lực để chinh phạt mà còn khéo léo dùng uy tín, nhân tâm và các liên minh hôn nhân để thu phục lòng người. Nhờ sự giúp sức của những hiền tài như Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Trịnh Tú, Lưu Cơ và Thiền sư Ngô Chân Lưu, quân đội của Đinh Bộ Lĩnh đánh đâu thắng đó. Chỉ trong vòng hai năm ngắn ngủi (566 – 568), ông đã dẹp tan và thu phục hoàn toàn 12 sứ quân, chấm dứt cuộc nội chiến đẫm máu, đưa đất nước trở lại trạng thái hòa bình, thống nhất.
Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, lấy hiệu là Đinh Tiên Hoàng, đặt tên nước là Đại Cồ Việt (Nước Việt lớn) và chọn Hoa Lư làm kinh đô. Ông khẳng định vị thế độc lập tuyệt đối bằng việc tự xưng Hoàng đế ngang hàng với các triều đại phương Bắc, ban hành niên hiệu Thái Bình, đúc tiền "Thái Bình Hưng Bao" và thiết lập bộ máy nhà nước tập quyền chính quy.
Dù triều đại nhà Đinh trải qua những biến cố nghiệt ngã về sau, nhưng công lao của Đinh Tiên Hoàng là một mốc son chói lọi. Ông không chỉ dẹp yên cát cứ mà còn đặt nền móng vững chắc cho thể chế nhà nước phong kiến độc lập, mở ra kỷ nguyên phát triển rực rỡ cho dân tộc Việt Nam.



