Tiếng vang khắp toàn quân

Sau chiến công của Cù Chính Lan tại Giang Mỗ trong Chiến dịch Hòa Bình, tên tuổi của người chiến sĩ trẻ quê Quỳnh Đôi không chỉ được nhắc đến trong đơn vị mà còn lan rộng trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Điều đáng nhớ là chiến công ấy không dừng lại ở sự tuyên dương một cá nhân. Nó trở thành một tấm gương để nhiều đơn vị nhìn vào và học tập.

Tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận sau chiến công của Cù Chính Lan, tên tuổi ông trở thành tấm gương sáng của người chiến sĩ thi đua yêu nước. Đến Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất năm 1952, Cù Chính Lan được truy tặng và tuyên dương trong số những Anh hùng tiêu biểu đầu tiên của cả nước.

Trong quân đội, việc học tập những điển hình thi đua cũng được triển khai ở từng đơn vị. Tài liệu về Đại hội năm 1952 ghi rõ Đại đoàn 304 phát động phong trào học tập Cù Chính Lan, cùng với các đơn vị khác học tập những tấm gương tiêu biểu của mình.

Một buổi tối, trong một đơn vị, cán bộ kể lại câu chuyện về Cù Chính Lan cho chiến sĩ nghe.

Không ai nói lớn.

Mọi người chăm chú lắng nghe.

Người kể không chỉ nhắc đến một chiến công, mà nói về cả quá trình rèn luyện của người chiến sĩ trẻ: từ một thanh niên quê nghèo, trải qua quân ngũ, học tập, rèn luyện và trưởng thành trong tập thể.

Một chiến sĩ trẻ nói:

— Chúng ta học anh Lan điều gì?

Người cán bộ trả lời:

— Học tinh thần trách nhiệm. Học sự dũng cảm. Học cách vượt khó. Và trên hết, học cách đặt nhiệm vụ chung cùng đồng đội lên trên lợi ích riêng của mình.

Câu chuyện ấy tiếp tục được kể ở nhiều nơi.

Từ đơn vị này sang đơn vị khác, hình ảnh người chiến sĩ Cù Chính Lan trở thành nguồn động viên để bộ đội thi đua rèn luyện, học tập và lập thành tích.

Nhưng “tiếng vang” của Cù Chính Lan không chỉ nằm ở những lời ca ngợi.

Nó được thể hiện bằng những việc làm cụ thể của những người lính sau đó: người chăm chỉ hơn trong huấn luyện, người cố gắng hoàn thành nhiệm vụ, người giúp đỡ đồng đội, người vượt qua hoàn cảnh khó khăn mà không than phiền.

Đó chính là ý nghĩa sâu xa của một tấm gương.

Một người đã hy sinh có thể không còn đứng trong hàng ngũ, nhưng cách sống và tinh thần của họ vẫn có thể tiếp tục truyền cảm hứng cho những người đang bước tiếp.

Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất diễn ra từ ngày 1 đến 6 tháng 5 năm 1952 tại Việt Bắc, với 154 đại biểu và tuyên dương 7 Anh hùng tiêu biểu. Cù Chính Lan là một trong những Anh hùng được truy tặng tại Đại hội.

Vì thế, khi nói “tiếng vang khắp toàn quân”, không nên hiểu đó chỉ là danh tiếng của một người.

Đó là sự lan tỏa của một phẩm chất.

Từ một chiến công cụ thể, một phong trào học tập được hình thành; từ một tấm gương cá nhân, nhiều người cùng cố gắng hoàn thành tốt phần việc của mình.

Và với những thế hệ sau, câu chuyện ấy còn để lại một bài học giản dị:

Một người có thể tạo nên tấm gương, nhưng chính tập thể mới làm cho tấm gương ấy trở thành sức mạnh lâu dài.