Tiếng võng giữa rừng già

Đêm ấy, rừng Trà Bồng chìm trong màn mưa dày đặc. Tiếng mưa rơi trên tán lá hòa cùng tiếng côn trùng tạo thành một âm thanh đều đều, nhưng trong căn lán nhỏ lợp bằng lá tranh, không ai có thể ngủ.

Bác sĩ Đặng Thùy Trâm vẫn ngồi bên chiếc bàn tre. Ánh đèn dầu leo lét soi gương mặt gầy gò sau nhiều tháng bám trụ chiến trường. Trước mặt chị là một thương binh vừa được cáng về sau trận càn của địch.

Người chiến sĩ mới ngoài hai mươi tuổi, cánh tay bê bết máu vì mảnh đạn. Thuốc mê đã hết từ nhiều tuần trước. Muốn giữ được cánh tay, chỉ còn cách gắp mảnh đạn ngay trong đêm.

Chị nhẹ nhàng nắm lấy bàn tay người lính.

"Cố lên em nhé! Chị sẽ làm thật nhanh."

Người thương binh cắn chặt một thanh gỗ để chịu đau. Mồ hôi túa ra trên trán dù trời lạnh.

Không có phòng mổ hiện đại.

Không có máy móc.

Chỉ có vài dụng cụ y tế đã cũ, nồi nước sôi để khử trùng và đôi bàn tay khéo léo của người bác sĩ trẻ.

Ngoài lán, từng tốp máy bay vẫn gầm rú trên bầu trời.

Mỗi lần bom nổ, đất rừng lại rung lên bần bật. Những hạt đất từ mái lán rơi lả tả xuống vai mọi người.

Một y tá khẽ nói:

"Chị Trâm, hay mình dừng lại, nếu địch phát hiện thì nguy hiểm lắm."

Chị lắc đầu.

"Nếu chờ đến sáng, em ấy sẽ mất quá nhiều máu."

Đôi tay chị vẫn bình tĩnh tiếp tục ca mổ.

Gần một giờ sau, mảnh đạn cuối cùng cũng được lấy ra.

Người thương binh mệt lả nhưng nở một nụ cười yếu ớt.

"Em... còn giữ được tay rồi phải không chị?"

Chị mỉm cười gật đầu.

"Rồi. Sau này hòa bình, em còn phải về cày ruộng, bế con nữa chứ."

Cả căn lán bật cười. Tiếng cười nhỏ thôi, nhưng đủ xua tan sự căng thẳng giữa chiến trường.

Đến gần sáng, bom ngớt.

Các thương binh lần lượt chìm vào giấc ngủ.

Chỉ còn chị Trâm thức.

Chị lấy từ trong ba lô một cuốn sổ nhỏ đã sờn mép. Chị viết vài dòng dưới ánh đèn dầu:

"Chỉ mong ngày mai sẽ có thêm nhiều người được sống. Dẫu gian khổ đến đâu, mình cũng phải cố gắng, vì phía sau mỗi người lính là một gia đình đang chờ đợi."

Viết xong, chị gấp cuốn sổ lại.

Ngoài kia, những chiếc võng mắc giữa hai thân cây khẽ đung đưa theo gió. Tiếng võng kẽo kẹt hòa cùng tiếng rừng già như một khúc hát ru của chiến tranh.

Vài ngày sau, đơn vị phải chuyển bệnh xá sang địa điểm khác để tránh những trận càn liên tiếp. Người thương binh hôm nào chống gậy tập đi. Trước lúc chia tay, anh xúc động nói:

"Em không biết sau này còn gặp lại chị không. Nhưng nếu em sống đến ngày đất nước thống nhất, em sẽ kể cho con cháu nghe rằng giữa chiến trường ác liệt nhất, em đã gặp một người bác sĩ coi sinh mạng của thương binh còn quý hơn cả tính mạng của mình."

Đặng Thùy Trâm chỉ mỉm cười.

"Chúng ta nhất định sẽ có ngày chiến thắng."

Nụ cười ấy vẫn còn ở lại trong ký ức của nhiều đồng đội.

Dẫu chị đã anh dũng hy sinh khi mới 27 tuổi, nhưng cuốn nhật ký và tấm gương tận tụy của chị đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng nhân ái, đức hy sinh và lý tưởng sống của thế hệ thanh niên Việt Nam thời kháng chiến.

Có những người cầm súng để bảo vệ Tổ quốc.

Có những người cầm dao mổ để giành giật sự sống.

Nhưng tất cả đều chung một khát vọng: độc lập, tự do cho dân tộc.