TIẾNG VỌNG THỜI HOA LỬA VÀ CÂY ĐẠI THỤ ĐẤT YÊN CƯỜNG

TIẾNG VỌNG THỜI HOA LỬA VÀ CÂY ĐẠI THỤ ĐẤT YÊN CƯỜNG

Lời thề non nước và bước chân rời bản

Những dải sương sớm vẫn thường lảng bảng quấn quanh triền núi đá Yên Cường mỗi khi bình minh ló dạng. Ở mảnh đất trung du miền núi này, dòng chảy của thời gian dường như đọng lại trên từng nếp nhà sàn, từng thửa ruộng bậc thang xanh ngắt. Thế nhưng, trong ký ức của người lính già Đặng Văn Hòn, thời gian chưa bao giờ là một dòng chảy phẳng lặng. Nó cuộn trào như dòng thác lũ, mang theo tiếng gầm ráo riết của bom đạn, tiếng reo hò của ngày toàn thắng và cả những cơn đau âm ỉ rát buốt da thịt mỗi khi trời trở gió.

Đầu thập niên 1960, khi đất nước còn chia cắt hai miền Nam - Bắc, khát vọng hòa bình và độc lập sục sôi trong huyết quản của hàng vạn thanh niên Việt Nam. Chàng trai trẻ Đặng Văn Hòn thuở ấy mang vóc dáng rắn rỏi của người con núi rừng, bước chân thoăn thoắt leo dốc, đôi mắt sáng ngời ý chí kiên định. Tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc từ chiến trường miền Nam xa xôi dội về bản làng Yên Cường, thôi thúc lòng người trai trẻ không thể đứng ngoài cuộc trường chinh vĩ đại của dân tộc.

Xếp lại chiếc áo chàm quen thuộc, tạm gác lại những mùa nương rẫy và lời hẹn ước mộc mạc nơi quê nhà, người thanh niên ấy khoác lên mình bộ quân phục màu xanh cỏ úa, mang theo chiếc ba lô con cóc và lời thề sắt son: “Chưa hết giặc, chưa về quê mẹ.”

Con đường Trường Sơn thuở đầu mở lối còn gập ghềnh trăm bề gian nan. Những đoàn quân điệp trùng nối đuôi nhau xẻ dọc đại ngàn, vượt qua đèo dốc hiểm trở, những cơn sốt rét rừng run người và những trận rải thảm bom bi dữ dội. Trong đoàn quân kiên trung ấy, người lính trẻ Đặng Văn Hòn tiến bước bằng tất cả nhiệt huyết của tuổi thanh xuân, lấy niềm tin vào ngày non sông thu về một mối làm ngọn đèn soi sáng từng chặng hành quân.

Mười lăm năm lửa đạn rực cháy chiến trường miền Nam (1960 – 1975)

Bước chân vào chiến trường miền Nam khốc liệt, ông Đặng Văn Hòn trực tiếp đối mặt với một cuộc chiến tranh không có ranh giới an toàn. Từ những cánh rừng rậm rạp miền Đông Nam Bộ, những dòng sông chằng chịt miền Tây cho đến các vùng giáp ranh căng thẳng, nơi nào dấu chân bộ đội đi qua cũng thấm đẫm mồ hôi và máu xương.

Giai đoạn 1960 đến 1975 là mười lăm năm đằng đẵng của những đợt tác chiến liên miên, ăn bờ ngủ bụi, đào hầm dưới làn đạn pháo rát mặt. Trong điều kiện thiếu thốn mọi bề, từ viên thuốc cảm, ngụm nước suối cho đến hạt muối chia đôi, người lính Yên Cường ấy cùng đồng đội đã kiên cường giữ từng tấc đất, từng tuyến hào.

Chiến tranh không chỉ có tiếng súng nổ đanh thép mà còn có những chuyến bay bất ngờ gầm rú trên bầu trời. Đó là những ngày máy bay địch lượn vòng, phun rải thứ chất lỏng dạng sương mù trắng xóa xuống những vạt rừng nguyên sinh. Khi ấy, những người lính trẻ chỉ nghĩ đơn giản rằng quân địch muốn làm trụi lá cây để phát hiện lối mòn hành quân của quân giải phóng. Cả đơn vị tiếp tục bám trụ dưới những tán lá khô héo rụng đầy mặt đất, hứng trọn từng giọt sương độc hại ngấm vào da thịt, hòa vào dòng nước suối dùng để nấu cơm, rửa mặt mà chẳng hề hay biết thứ hóa chất đựng trong những chiếc thùng được đánh dấu vệt màu da cam giữa thùng kia sẽ trở thành nỗi ám ảnh đeo bám suốt phần đời còn lại.

Trong làn mưa bom bão đạn, ông Hòn cùng đồng đội đã trải qua không biết bao nhiêu trận đánh sinh tử. Có những buổi chiều sau trận càn, nhìn lại quanh mình, người đồng chí vừa chia nhau điếu thuốc lá cuộn lúc sáng đã mãi mãi nằm lại nơi lòng đất mẹ phương Nam. Nén nỗi đau vào tim, người lính trẻ lại siết chặt tay súng, lấy sự hy sinh của đồng đội làm động lực tiến về phía trước.

Mùa xuân đại thắng và chiếc ba lô trở về đất mẹ

Mùa xuân năm 1975 lịch sử, chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng rực rỡ, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, khép lại hơn hai thập kỷ chiến tranh trường kỳ, gian khổ. Khi cả triệu trái tim vỡ òa trong niềm vui thống nhất, ông Đặng Văn Hòn đứng giữa phố phường Sài Gòn rợp bóng cờ hoa, hai dòng nước mắt lăn dài trên gò má sạm đen vì khói súng. Đó là giọt nước mắt của ngày khải hoàn, và cũng là giọt nước mắt nghẹn ngào dành cho những người đồng đội đã ngã xuống ngay trước thềm bình minh của hòa bình.

Hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng với non sông, người chiến sĩ kiên trung năm xưa gói ghém những kỷ vật chiến trường vào chiếc ba lô cũ sờn: một chiếc bi-đông móp méo, chiếc võng dù lỗ chỗ vết thủng và một mảnh tâm hồn ở lại với đồng đội.

Con đường trở về Yên Cường sau 15 năm dài đằng đẵng bừng sáng trong mắt ông. Vẫn là ngọn núi ấy, con suối ấy, nhưng giờ đây đã vang lên tiếng cười thanh bình không còn vướng bóng giặc. Bước qua bậc cửa ngôi nhà sàn sau bao năm xa cách, người lính trở về trong vòng tay ấm áp của gia đình và bà con bản làng, bắt đầu một chặng đường chiến đấu mới – chặng đường tái thiết quê hương và vượt qua những vết thương vô hình.

Vết hằn da cam – Nỗi đau không tiếng súng

Chiến tranh lùi xa, nhường chỗ cho những mùa ngô, mùa lúa xanh tươi trên đồng đất Yên Cường. Nhưng di chứng của cuộc chiến tàn khốc năm nào thì vẫn lặng lẽ ở lại trong cơ thể người cựu chiến binh.

Chất độc da cam/dioxin ngấm sâu vào từng tế bào sau những năm tháng bám rừng miền Nam bắt đầu phát tác. Đó là những cơn đau nhức buốt tận xương tủy mỗi khi thời tiết thay đổi, những vết lở ngứa âm ỉ, thị lực giảm sút và những đêm dài trằn trọc không tròn giấc. Nỗi đau ấy không ầm ĩ như tiếng bom rơi đạn nổ, nhưng dai dẳng, bào mòn sức khỏe thể chất từng ngày.

Thế nhưng, phẩm chất kiên cường của Bộ đội Cụ Hồ đã không cho phép ông Đặng Văn Hòn gục ngã. Người lính ấy không than vãn, không đòi hỏi, mà lặng lẽ chấp nhận những vết sẹo của lịch sử như một phần máu thịt của đời mình. Ông lại cầm cuốc, cầm cày, cùng vợ con khai hoang, phục hóa đất đai, chăm lo cho gia đình bằng chính đôi bàn tay lao động cần mẫn. Trong gian khó thời hậu chiến, sự kiên định và đức tính hy sinh của ông trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho cả gia đình vượt qua bao thăng trầm cuộc sống.

Cây đại thụ tuổi 90 giữa yêu thương bản làng

Giờ đây, khi bước sang tuổi 90 – cái tuổi xưa nay hiếm, ông Đặng Văn Hòn như một cây đại thụ trầm mặc tỏa bóng mát yêu thương xuống gia đình và quê hương Yên Cường. Mái tóc ông đã bạc trắng như mây trời non cao, vầng trán hằn sâu những nếp nhăn của năm tháng dãi dầu, đôi bàn tay gầy guộc run run mỗi khi nâng chén trà ấm.

Mỗi khi trời trở mưa dầm hay nắng gắt, những vết thương cũ và di chứng chất độc da cam lại cựa mình nhức nhối. Nhưng bù lại cho những đau đớn thể xác, ngôi nhà của ông luôn tràn ngập tiếng cười và sự ấm áp của các con, các cháu, các chắt sum vầy. Nhìn thế hệ cháu con hôm nay được lớn lên trong hòa bình, được học hành đỗ đạt, ông nở nụ cười hiền hậu, cảm thấy thanh xuân và những mất mát của mình đã không hề hoài phí.

Đối với nhân dân bản làng và chính quyền xã Yên Cường, cựu chiến binh Đặng Văn Hòn không chỉ là một nhân chứng sống của lịch sử hào hùng, mà còn là biểu tượng sống động của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và đức hy sinh cao cả. Những câu chuyện về "thời hoa lửa" hào hùng mà ông kể lại bên bếp lửa hồng mùa đông là bài học vô giá về truyền thống cách mạng, tiếp thêm ngọn lửa nhiệt huyết cho thế hệ trẻ mai sau.

Dù thời gian có phủ bụi mờ lên vạn vật, nhưng ký ức về một thời hoa lửa cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc của người lính Đặng Văn Hòn sẽ mãi là niềm tự hào sáng ngời, khắc sâu vào trang sử vẻ vang của quê hương Yên Cường anh hùng.