TIẾP NHẬN CƠ NGHIỆP GIỮA THỜI ĐẠI ĐẦY SÓNG GIÓ TP
Nguyễn Phúc Tần sinh năm 1620, là con của chúa Nguyễn Phúc Lan. Khi ông kế nghiệp, Đàng Trong đã trải qua nhiều thập niên xây dựng kể từ thời Nguyễn Hoàng.
Nguyễn Phúc Tần sinh năm 1620, là con của chúa Nguyễn Phúc Lan. Khi ông kế nghiệp, Đàng Trong đã trải qua nhiều thập niên xây dựng kể từ thời Nguyễn Hoàng.
Trong thời Nguyễn Phúc Tần, chiến tranh Trịnh – Nguyễn tiếp tục diễn ra. Đàng Ngoài vẫn nhiều lần tìm cách phá vỡ phòng tuyến của Đàng Trong.
Nhưng sau nhiều thập niên chiến đấu, quân Nguyễn đã có kinh nghiệm và hệ thống phòng thủ tương đối vững chắc. Những tuyến lũy ở Quảng Bình trở thành chướng ngại lớn đối với quân Trịnh.
Nguyễn Phúc Tần chú trọng việc củng cố quân đội và phòng tuyến. Ông hiểu rằng muốn bảo vệ Đàng Trong thì phải duy trì được một lực lượng quân sự đủ mạnh để đối phó với đối phương.
Năm 1672, hai bên có cuộc giao chiến lớn cuối cùng trong chuỗi chiến tranh Trịnh – Nguyễn. Sau đó, hai bên dần đi đến trạng thái đình chiến lâu dài.
Đường phân chia giữa Đàng Ngoài và Đàng Trong được duy trì, với sông Gianh trở thành ranh giới nổi tiếng giữa hai vùng.
Đây là một bước ngoặt quan trọng. Đàng Trong có thêm điều kiện để tập trung phát triển về phía Nam.
Sau khi chiến tranh Trịnh – Nguyễn chấm dứt những cuộc giao tranh quy mô lớn, Đàng Trong bước vào một giai đoạn tương đối ổn định.
Đây chính là lúc công cuộc khai phá phương Nam tiếp tục được đẩy mạnh.
Từ Thuận Hóa và Quảng Nam, thế lực họ Nguyễn ngày càng mở rộng xuống phía Nam. Người Việt di chuyển vào các vùng đất mới, cùng với quá trình tổ chức hành chính, khai hoang và phát triển kinh tế.
Dưới thời Nguyễn Phúc Tần, Đàng Trong tiếp tục củng cố quyền lực ở vùng Nam Trung Bộ và tiến sâu hơn về phía Nam.
Một trong những dấu ấn lớn của thời kỳ này là quá trình mở rộng ảnh hưởng của chúa Nguyễn đối với vùng đất phía Nam.
Năm 1653, quân Nguyễn tiến vào khu vực phía Nam của Champa. Sau các cuộc giao tranh, vùng đất phía đông sông Phan Rang được đặt dưới sự quản lý của chính quyền Nguyễn và lập dinh Thái Khang.
Những bước tiến ấy mở rộng đáng kể lãnh thổ kiểm soát của Đàng Trong.
Sau đó, quá trình Nam tiến tiếp tục diễn ra qua nhiều thế hệ. Người dân đến khai phá vùng đất mới, lập làng, phát triển sản xuất và hình thành các trung tâm dân cư.
Những vùng đất ngày nay thuộc miền Trung và Nam Bộ dần được kết nối vào không gian chính trị và kinh tế của Đại Việt.
Nguyễn Phúc Tần hiểu rằng mở rộng lãnh thổ chỉ là bước đầu.
Đất mới muốn trở thành một phần ổn định của quốc gia phải có dân cư, sản xuất, chính quyền và hệ thống phòng thủ.
Vì vậy, bên cạnh việc sử dụng quân đội, chính quyền Đàng Trong tiếp tục tổ chức khai hoang, xây dựng làng xã và phát triển kinh tế.
Các vùng đất mới dần trở thành nguồn lực quan trọng cho Đàng Trong.
Đây là một quá trình kéo dài hàng trăm năm, có sự tham gia của nhiều thế hệ chúa Nguyễn, quan lại, binh sĩ và người dân. Nguyễn Phúc Tần là một trong những người lãnh đạo giai đoạn quan trọng của quá trình ấy.
Tên hiệu Chúa Hiền gắn với Nguyễn Phúc Tần và phần nào phản ánh hình ảnh một vị chúa được đánh giá là có khả năng cai trị và giữ ổn định đất nước.
Ông tiếp nhận một Đàng Trong vẫn còn nhiều nguy cơ, nhưng khi qua đời, ông để lại một vùng đất có vị thế vững chắc hơn rất nhiều.
Đàng Trong đã có biên giới tương đối ổn định với Đàng Ngoài, có nền kinh tế phát triển, có lực lượng quân sự mạnh và tiếp tục mở rộng về phương Nam.
Những thành quả ấy tạo nền tảng cho các chúa Nguyễn tiếp tục phát triển cơ nghiệp trong thế kỷ XVIII./.
Nguyễn Phúc Tần qua đời năm 1687, sau gần bốn mươi năm đứng đầu Đàng Trong.
Ông không phải người bắt đầu công cuộc Nam tiến, nhưng dưới thời ông, Đàng Trong tiếp tục mở rộng và củng cố quyền lực tại các vùng đất phía Nam.
Ông cũng là vị chúa chứng kiến cuộc chiến Trịnh – Nguyễn đi đến giai đoạn đình chiến lâu dài. Điều đó giúp Đàng Trong có điều kiện chuyển trọng tâm từ cuộc chiến với Đàng Ngoài sang việc phát triển nội lực và mở rộng lãnh thổ.
Nguyễn Phúc Tần — Chúa Hiền của Đàng Trong, người cầm quyền giữa thời đại mà chiến tranh và mở cõi cùng tồn tại. Ông giữ vững những thành quả của các thế hệ đi trước, củng cố sức mạnh phương Nam và mở thêm những bước tiến về phía Nam. Dưới thời ông, tiếng gươm giáo nơi sông Gianh dần lắng xuống, để một con đường khác mở ra — con đường khai phá, dựng làng, giữ đất và tiếp tục viết nên lịch sử phương Nam.


