Tiêu đề: Phan Bội Châu Và Ý Chí Luyện Trí Từ Thuở "Sớm Phát Măng"
Phan Bội Châu (tên thật là Phan Văn Tỉnh, hiệu là Sào Nam) sinh ra tại làng Đan Nhiễm, xã Nam Hòa (nay là xã Nam Anh, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An). Sinh ra trong một gia đình nhà Nho nghèo nhưng giàu truyền thống hiếu học, ông sớm được bồi đắp lòng yêu nước và ý chí tự cường giữa lúc đất nước rơi vào tay thực dân Pháp.
Thuở thiếu niên "Sớm phát măng" và chí lớn cứu quốc
Từ nhỏ, Phan Bội Châu đã nổi tiếng khắp xứ Nghệ bởi sự thông minh xuất chúng. Mới 6 tuổi, ông đã học hết sách Tam Tự Kinh; 13 tuổi, ông đã đỗ giải Nguyên kỳ thi Hương.
Tuy nhiên, hoài hoài của Phan Bội Châu không dừng lại ở con đường khoa bảng. Năm 1879, khi mới 13 tuổi, trước tin quân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ, ông đã gom góp bạn bè trong làng lập thành "Đội Nam Tử Quân", tự gọt đao gỗ, kiếm gỗ luyện tập võ nghệ với quyết tâm đánh đuổi giặc ngoại xâm.
Năm 1900, sau khi đỗ Giải nguyên kỳ thi Hương tại Nghệ An, thay vì ra làm quan cho bộ máy phong kiến tay sai, ông bắt đầu bôn ba khắp Nam Bắc để kết nối các sĩ phu yêu nước, thành lập Hội Duy Tân (1904) với mục tiêu giải phóng dân tộc.
Phong trào Đông Du và tư tưởng đổi mới
Nhận thấy sức mạnh của khoa học kỹ thuật và sự tự cường của Nhật Bản sau cuộc Duy Tân Minh Trị, Phan Bội Châu đã khởi xướng Phong trào Đông Du (1905 – 1909). Ông trực tiếp đưa hàng trăm thanh niên Việt Nam ưu tú – trong đó có rất nhiều con em vùng đất Nghệ Tĩnh – sang Nhật Bản học tập quân sự, khoa học và tư tưởng tiến bộ.
Những tác phẩm bất hủ của ông như Việt Nam Vong Quốc Sử, Hải Ngoại Huyết Thư được in ấn và chuyền tay nhau trôi nổi khắp ba miền, làm bùng lên ngọn lửa căm thù giặc và khát vọng độc lập trong lòng hàng triệu người dân Việt Nam. Dù phong trào Đông Du sau đó bị thực dân Pháp và chính quyền Nhật Bản phối hợp tan rã, nhưng đây chính là nhịp cầu tri thức quan trọng, đặt nền móng cho các chuyển biến cách mạng sâu sắc ở Việt Nam đầu thế kỷ XX.
