Tiêu đề: Ý chí sắt đá của anh phụ bếp Văn Ba

Ngày 5 tháng 6 năm 1911, con tàu buôn khổng lồ Đô đốc Latouche-Tréville của hãng vận tải Hợp phần Đường biển Pháp nhổ neo rời bến cảng Sài Gòn, mang theo người thanh niên Nguyễn Tất Thành bước vào một cuộc hành trình vô định nhưng đầy hoài bão. Lúc này, trong cuốn sổ lương của tàu, tên anh được ghi giản dị là Văn Ba, giữ vị trí phụ bếp với mức lương 25 franc một tháng. Đối với một người thanh niên vốn là trí thức, lớn lên trong một gia đình nhà nho và chưa từng quen với việc lao động chân tay nặng nhọc, những ngày đầu tiên trên con tàu viễn dương thực sự là một thử thách khủng khiếp về cả thể xác lẫn tinh thần.Một ngày làm việc của anh Ba bắt đầu từ lúc 4 giờ sáng, khi không gian xung quanh chỉ có tiếng sóng biển gầm rú và màn sương đêm lạnh giá bao phủ. Công việc đầu tiên trong ngày là anh phải đi xuống hầm tàu tối tăm, xúc từng xẻng than đá nặng trĩu đổ vào lò để giữ cho động cơ con tàu hoạt động. Bụi than đen nhẹm bay mù mịt bám chặt vào quần áo, mặt mũi và chui vào cả buồng phổi. Sau khi đốt lò, anh Ba phải vội vàng trở lên để quét dọn boong tàu, lau chùi nhà bếp và nhóm lửa chuẩn bị cho bữa sáng. Toàn bộ thực phẩm phục vụ cho hàng trăm hành khách và thủy thủ đoàn như những bao rau củ lớn, những tảng thịt bò đông lạnh nặng vài chục ký đều do một mình anh và một người phụ bếp nữa thay nhau khênh vác từ kho lạnh sâu dưới đáy tàu lên trên bếp thông qua những bậc thang đứng chênh vênh, trơn trượt theo nhịp lắc lư của sóng biển.Khi bếp lên lửa, không khí bên trong căn hầm nấu ăn trở nên vô cùng ngột ngạt và nóng bức. Anh Ba phải đứng liên tục nhiều giờ liền bên cạnh những lò súp hừng hực lửa và những lò nướng bánh mì nóng rực để gọt củ cải, thái khoai tây, băm thịt và phụ giúp các đầu bếp người Pháp chuẩn bị món ăn. Bất kể thời tiết trên biển thay đổi ra sao, dù là cái nóng cháy da của vùng xích đạo hay cái lạnh thấu xương khi tàu đi qua các đại dương lớn, anh vẫn phải làm việc không ngừng nghỉ. Mỗi khi hành khách dùng bữa xong, một núi bát đĩa, xoong nồi khổng lồ dính đầy dầu mỡ được dồn về phía anh. Anh Ba phải còng lưng xách từng thùng nước biển mặn chát lên để cọ rửa, lau chùi tỉ mỉ cho đến khi mọi thứ sạch bóng. Công việc dọn dẹp, rửa bát kéo dài liên miên từ bữa sáng, bữa trưa cho đến tận 9 hoặc 10 giờ đêm mới kết thúc. Khi bước về góc phòng ngủ chật hẹp dành cho những người lao động dưới đáy tàu, toàn thân anh đã mệt nhoài, các khớp xương đau nhức rã rời và hai bàn tay rớm máu vì bị nước biển ăn mòn, nhưng chưa một lần anh buông lời than vãn.Điều khiến các thủy thủ và cả những viên quan bồi trên tàu kinh ngạc là tinh thần tự học phi thường của người thanh niên Việt Nam này. Thay vì dùng thời gian nghỉ ngơi ít ỏi để ngủ hoặc đánh bài như những người khác, anh Ba luôn tận dụng mọi khoảnh khắc để học tập. Anh học tiếng Pháp từ chính những người thủy thủ bản địa bằng một phương pháp rất đặc biệt: mỗi ngày, anh nhờ họ viết vài từ mới lên cánh tay của mình. Trong lúc vừa bưng bê, vừa rửa bát hay quét dọn, anh lại nhìn vào cánh tay để nhẩm thuộc lòng, nếu quên lại lật tay lên xem. Ban đêm, khi mọi người đã chìm vào giấc ngủ, anh Ba lại ngồi dưới ánh đèn dầu tù mù của con tàu để đọc sách, viết chữ và nghiền ngẫm về những điều mình vừa học được.Chuyến hải trình kéo dài nhiều tháng trời qua các quốc gia như Singapore, Colombo, Djibouti rồi Port Said đã giúp anh Ba tận mắt chứng kiến cuộc sống của những người lao động nghèo khổ ở các bến cảng. Anh nhận ra rằng, dù là người da vàng, da đen hay da trắng, những người nghèo khổ ở đâu cũng đều bị áp bức, bóc lột và đối xử tàn nhẫn như nhau bởi chủ nghĩa thực dân. Có những lần con tàu gặp phải trận bão biển dữ dội, sóng đánh cao như những tòa nhà chọc trời tưởng chừng như muốn nuốt chửng chiếc tàu, nhiều người trên tàu hoảng loạn và say sóng không thể rời giường, nhưng anh Ba vẫn kiên cường bám trụ, vừa làm tốt công việc của mình vừa giúp đỡ chăm sóc những người khác. Những tháng ngày làm phụ bếp đầy gian khổ và hiểm nguy trên con tàu Đô đốc Latouche-Tréville không chỉ rèn luyện cho Nguyễn Tất Thành một cơ thể dẻo dai, một ý chí sắt đá, mà còn đặt nền móng quan trọng cho thế giới quan của Người, giúp Người nhận ra con đường cứu nước đúng đắn phải gắn liền với việc giải phóng những người lao động nghèo khổ trên toàn thế giới.