Khác

Tiêu diệt cứ điểm Him Lam

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, đại đoàn Bến-tre đã tiêu diệt gọn trung tâm đề kháng Him-lam, mở màn cho chiến dịch Điện-biên-phủ đại thắng lợi. Nếu quân địch đã xây dựng Điện-biên-phủ thành một "pháo đài bất khả xâm phạm" phải "bảo vệ bằng bất cứ giá nào" và nếu tập đoàn cứ điểm Điện-biên-phủ là cái "bẫy được chăng ra để dử" quân ta thì trung tâm đề kháng Him-lam là tấm cửa thép, là nơi chúng "chờ đón" quân ta đánh vào và sẽ cho chúng ta "biết tay". Thực tế đã diễn biến không như ý muốn của chúng

Lai Châu02/07/2026Mai Trọng Thường - Khắc Tính (xã Sìn Hồ)1 lượt xem0 lượt chia sẻ
CỤM CƯ ĐIỂM HIM-LAM TRONG CON NHÍM ĐIỆN-BIÊN-PHỦ

Tháng 11 năm 1953, trước sức mạnh vũ bão của đạo quân giải phóng Lai-châu của ta, tướng tỏng chỉ huy quân đội viễn chinh Phảp lúc bấy giờ là Na-va đã phải ném vội xuống Điện-biên-phủ 6 tiểu đoàn rồi sau lên 12 tiểu đoàn để thiết lập một tập đoàn cứ điểm nằm gọn giữa núi rừng mênh mông. Đây là một kiểu phòng ngự mạnh nhất của địch từ trước tới nay trên chiến trường Đông-dương. Nhiều nhà bình luận quân sự phương Tây đã nói: Ngay trong đại chiến thứ hai, ở châu Âu, người ta cũng chưa hề thấy một trung tâm đề kháng nào mạnh đến thế. Thật ra, kiểu phòng ngự này của địch ra đời từ chiến dịch Hòa-bình1 (Năm 1952, Đờ-lát (Delattre de Tassigny), tổng chỉ huy quân đội viễn chinh Pháp ở Đông-dương đã cho quân ra chiếm đóng thị xã Hòa-bình và tiến hành phòng ngự theo lối "con nhím" ở đây, nhưng đã bị quân, dân ta đánh cho đại bại, phải tháo chạy nhục nhã), rồi Nà-sản, nay được hoàn chỉnh thêm và còn được gọi là chiến thuật, "con nhím". Mỗi một cứ điểm là một lông nhím, bao nhiêu lông nhím là bấy nhiêu cứ điểm, họp lại thành tập đoàn cứ điểm.


Sau gần 4 tháng, quân địch đã ra sức củng cố, kiện toàn tập đoàn cứ điểm Điện-biên-phủ thành 49 cứ điểm, chia làm 3 phân khu: Bắc, Trung tâm và Nam. Mỗi phân khu chia thành nhiều cụm. Mỗi cụm có một số cứ điểm đóng dựa vào nhau hình thành từng khu trung tâm đề kháng. Hỏa lực của tập đoàn cứ điểm bao gồm 24 khẩu pháo 105, 4 khẩu pháo 155, 20 khẩu cối 120 bố trí thành 2 căn cứ ở phân khu Trung tâm (Mường-thanh) và phân khu Nam (Hồng-cúm), có thể chi viện cho nhau và cho bất cứ cứ điểm nào mỗi khi bị quân ta tấn công.


Ngoài ra, tại sân baỵ Mường-thanh còn có 1 phi đội máy bay thường trực 14 chiếc gồm 7 khu trục, 7 chiếc khác vừa máy bay trinh sát, vừa máy bay lên thẳng. Cuối tháng 12 năm 1953, phát hiện quân ta đã bao vây chặt tập đoàn cứ điểm và thấy địa hình thuận tiện, địch đã thả dù xuống Điện-biên 1 đại đội xe tăng 10 chiếc M24 (18 tấn). Rồi liên tiếp từ đó, hàng ngày hơn 200 chuyến máy bay lên lên, xuống xuống sân bay Mường-thanh, chở đến cho cái đội quân tinh nhuệ của chúng ở đây, đội quân mà chúng còn gọi là "đơn vị mũi mác", đủ các thứ súng và phương tiện chiến tranh hiện đại: súng phun lửa, súng có kính hồng ngoại ngắm đêm, mìn na-pan, mìn điện, áo giáp, v.v. 3000 tấn dây thép gai cũng đã được quẳng xuống đây trong thời kỳ này để tạo thành những khóm rừng rậm rịt: rừng dày thép gai thay thế cho rừng cây xanh đã bị địch phát trụi.


Ngay cả các bản mường trong lòng chảo Điện-biên cũng bị địch triệt hạ. Dân chúng bị tập trung sống chui rúc trong các bản Long-nhai, Cò-mỵ... nhường chỗ cho con nhím ngày càng lớn mạnh như thổi.


Với binh lực, hỏa lực mạnh mẽ như thế, với tất cả các phương tiện phòng ngự hiện đại, với những chiến hào, những ụ súng, những điểm tựa vòng tròn, các công sự phụ và dây thép gai dày đặc, làm gì mà tướng Na-va không nhiều phen xoa tay đắc chỉ. Y coi đó lá một "Véc-đoong" châu Á, là "thành lũy bất khả xâm phạm" được "bảo vệ bằng bất cứ giá nào". Tướng Cô-nhi chỉ huy quân đội viễn chinh Pháp ở Bắc-bộ đã tuyên bố nhiều lần sẽ cho bộ đội ta "ăn bụi", sẵn sàng chờ quân ta "diện đối diện", v.v. Viên đại tá Đờ Cát (sau này được thăng thiếu tướng) chỉ huy tập đoàn cứ điểm đã từng vênh váo, với chiếc mũ đỏ đội lệch trên đầu, trả lời một nhà báo:

"Họ từ trên cao nhìn thấy chúng tôi ư! Tôi sẽ đội chiếc mũ đỏ1 (Mũ của đội quân kỵ binh Pháp) này để cho họ nhìn rõ tôi hơn. Chúng tôi sẽ cho họ biết tay. Chúng tôi sẽ nghiền nát họ" (!).

Pi-rốt, phó chỉ huy của Đờ Cát kiêm chỉ huy trưởng pháo binh tập đoàn cứ điểm đã có lần vung vẩy chiếc tay cụt, trả lời cấp trên:

"Cho tôi biết đối phương tấn công trước nửa giờ, tôi sẽ tiêu diệt hai phần ba lực lượng của họ trước khi họ xung phong. Tôi sẽ khóa mõm pháo binh của họ lại ngay lập tức" (!).

Và tiếp đó, các tướng tá Pháp - Mỹ, các bộ trưởng, thứ trưởng đã đi thăm quân đội đồn trú Điện-biên-phủ về đều tuyên bố: "mạnh", "rất mạnh", ngay trong đại chiến thứ hai cũng không sánh kịp (!). Tướng Mỹ Ô Đa-ni-en tỏ ý "rất hài lòng", còn Đờ Sơ-vi-nhê (De Chevigné) thứ trưởng bộ chiến tranh Pháp thì đã thốt lên:

- Ghê thật!

Cụm cứ điểm Him-lam là một trung tâm đề kháng kiên cố vào bậc nhất của "pháo đài bất khả xâm phạm" Điện-biên-phủ.

Nằm trên đường 41, cạnh một bản nhỏ, Him-lam là một trung tâm đề kháng đột xuất ở phía đông bắc tập đoàn cứ điểm, cách vị trí đồi Đ (thuộc phân khu trung tâm) 2 ki-lô-mét, cách cứ điểm đồi Độc-lập 4 ki-lô-mét. Him-lam cùng với đồi Độc-lập, Bản-kéo hình thành một tuyến cứ điểm vành ngoài, che chở cho tập đoàn cứ điểm ở cả ba phía: bắc, đông bắc và tây bắc, ngăn chặn quân ta từ ba phía ấy tiến vào khu trung tâm tập đoàn cứ điểm. Riêng Him-lam giữ nhiệm vụ chủ yếu ngăn chặn chủ lực ta từ phía Tuần-giáo tiến vào theo đường 41 (Tuần-giáo - Điện-biên), đồng thời là một đài quan sát phát hiện cho pháo binh ở Mường-thanh kết hợp với máy bay đánh phá công tác chuẩn bị mở chiến dịch của ta từ xa.


Binh lực đóng ở đây là tiểu đoàn dù lê-dương thứ 3 thuộc bán lữ đoàn lê-dương thứ 13, là một đơn vị, theo lịch sử xâm lược quân đội viễn chinh Pháp, đã được xây dựng gần 100 năm nay. Tiểu đoàn này gồm 4 đại đội tinh nhuệ, rất thạo về môn phòng ngự.


Trung tâm đề kháng Him-lam được bố trí thành 3 cứ điểm nằm trên 5 quả đồi cao từ 45 đến 50 mét so với mặt đất. Mỏm nọ cách mỏm kia từ 200 đến 300 mét, hình thành một thế tam giác dựa lưng vào nhau, có thể chống đỡ với ta cả bốn mặt.


Cứ điểm 1 là điểm tựa chủ yếu của tiểu đoàn nằm ở phía tây bắc có đại đội 10, đại đội 12 và sở chỉ huy tiểu đoàn. Đại đội 10 là lực lượng dự bị cơ động của toàn bộ vị trí. Cứ điểm 2 nằm về phía bắc có đại đội 9, còn cứ điểm 3 nằm về phía đông do đại đội 11 chiếm đóng.


Chung quanh cụm cứ điểm, địch bố trí công sự phụ rất dày đặc. Những bãi mìn đủ loại, mìn nhựa, mìn nhảy, mìn na-pan, mìn sáng, mìn điện nằm xen giữa những lớp rào dây thép gai dày tới 50 - 60 mét, có chỗ rộng tới 100 - 200 mét. Trên suốt bãi rào dây thép gai, địch dựng lên đủ các kiểu: mái nhà, cũi lợn, giàn mướp, lò-xo, v.v. Ngay trong từng cứ điểm, giữa những vị trí của các trung đội cũng có hàng rào ngăn cách. Nhưng nếu những hàng rào này có lợi cho địch thì cũng có lợi cho ta vì một khi quân ta đã đột nhập cứ điểm, đánh chiếm được một khu thì quân địch không có đường phản xung phong...


Trong từng cứ điểm, có nhiều tầng chiến hào nối liền với các lô-cốt, với các ụ súng hình thành những điểm tựa vòng tròn. Hỏa lực của cứ điểm khá mạnh. Ngoài trung liên, đại liên, còn có trọng liên, pháo không giật, súng phun lửa, ba-dô-ca, súng cối và súng bắn thẳng có kính ngắm ban đêm1 (Mỗi đại đội địch trung bình có 10 trung liên, 6 đại liên, 1 trọng liên, 1 ĐKZ 57 mi-li-mét, 1 súng phun lửa, 2 ba-dô-ca 60 mi-li-mét, 5 súng trường có kính ngắm ban đêm, 4 cối 81 mi-li-mét, v.v). Chúng bố trí hỏa lực thành nhiều tầng. Trung liên đặt ở vòng ngoài kiểm soát sát mặt đất. Đại liên và trọng liên ở trên cao kiểm soát xa. Súng cối, súng không giật ở trong cùng, đặt gần sở chỉ huy. Súng phun lửa ở những hướng chúng đoán quân ta sẽ đột phá vào. Địch còn bố trí những ụ vệ tinh ở ngoài hàng rào dày thép gai tạo thành những hỏa điểm bí mật, bắn lướt sườn để sát thương quân ta khi xung phong vào trận địa.


Cụm cứ điểm Him-lam còn được 2 tiểu đoàn pháo cỡ 105, 155 và 1 tiểu đoàn cối 120, từ 5 đến 10 máy bay của không quân tập đoàn cứ điểm chi viện. Nếu bị ta đánh ban ngày, số lượng máy bay chi viện từ Hà-nội lên còn tăng nhiều. Tất cả những hướng bị uy hiếp, tất cả các địa hình chúng đoán quân ta sẽ bố trí hoặc buộc phải tiến qua lúc tấn công đều đã được pháo binh củạ tập đoàn cứ điểm bắn thử trước. Bộ binh chúng cũng đã diễn tập phòng ngự nhiều lần. Trong các lần tập có từ 1 đến 2 tiểu đoàn với 5, 6 xe tăng, dưới sự yểm hộ của máy bay từ Mường-thanh phản kích đánh ra Him-lam.


Với tổ chức phòng ngự như vậy, lại vốn ỷ vào trang bị, vũ khí, làm gì mà chúng không lớn tiếng tuyên bố rằng Him-lam là một pháo đài rất mạnh, một "tấm cửa thép" của "tập đoàn cứ điểm bất khả xâm phạm" Điện-biên-phủ.

Logged

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn