Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 36 tiến công truy kích Thiết đoàn 17 và Tiểu đoàn 8 dù ngụy khu vực Miếu Bái Sơn

Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 36 (Trung đoàn Bắc Bắc) tiền thân là Tiểu đoàn 55 thuộc Trung đoàn 36 được thành lập ngày 22/8/1946 tại Đáp Cầu, Bắc Ninh. Tháng 3/1950, Trung đoàn 36 trực thuộc Đại đoàn 308, Tiểu đoàn 55 được đổi phiên hiệu thành Tiểu đoàn 80. Đến năm 1955, Tiểu đoàn 80 đổi phiên hiệu thành Tiểu đoàn 1.

Lập công xuất sắc trong kháng chiến chống Pháp

Ngay sau khi thành lập Tiểu đoàn 55 cùng với Trung đoàn Bắc Bắc bước vào cuộc chiến đấu quyết liệt chống địch càn quét và phát triển chiến tranh du kích ở hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang (nay là tỉnh Bắc Ninh), Tiểu đoàn đã lập công xuất sắc trận Cẩm Lý (21/7/1948). Đặc biệt trận diệt đồn Á Lữ (3/12/1948) với cách đánh bí mật, dùng bộc phá mở hàng rào, phá lô cốt địch rồi xung phong đánh thẳng vào trung tâm đồn, Tiểu đoàn đã diệt gọn một trung đội lính Âu Phi của địch làm chủ đồn, bắt tù binh và thu toàn bộ vũ khí của địch. Với chiến công tiêu biểu này Tiểu đoàn 55 được Bộ Tổng tư lệnh tặng danh hiệu “Tiểu đoàn Á Lữ” .

Tháng 3/1950, Trung đoàn 36 chiến đấu trong đội hình Đại đoàn 308, Tiểu đoàn 55 được đổi phiên hiệu thành Tiểu đoàn 80. Tiểu đoàn đã lập công xuất sắc trận Khâu Luông (Chiến dịch Biên giới năm 1950); tiêu diệt đồn Yên Phụ (Chiến dịch Trung Du cuối năm 1950); trận Cam Giá - Kỳ Vỹ (Chiến dịch Hà Nam Ninh năm 1951) và đặc biệt trận Chân Mộng – Trạm Thản (Chiến dịch Tây Bắc năm 1952), Tiểu đoàn 80 cùng với các đơn vị Trung đoàn 36 hành quân thần tốc từ Tây Bắc về Phú Thọ vượt chặng đường dài 200km với tinh thần chủ động, tích cực tiêu diệt địch, Tiểu đoàn cùng các đơn vị Trung đoàn đã tiêu diệt và làm tan dã hoàn toàn quân địch từ Chân Mộng đến Trạm Thản đánh bại cuộc hành quân Lo-rên của Pháp. Trung đoàn đã “tiêu diệt 400 tên địch, bắt sống 84 tên, phá hủy 44 xe cơ giới (trong đó có 17 xe tăng, xe bọc thép), thu 1 xe tăng còn nguyên vẹn của chúng .