Tiểu đoàn 240

Tiểu đoàn 240 tỉnh Biên Hòa tiền thân là Đại đội 240, thành lập từ tháng 7/1961 (khi tách tỉnh Thủ Biên thành tỉnh Biên Hòa và Thủ Dầu Một) với 40 cán bộ, chiến sĩ lấy từ Đại đội 380 tỉnh Thủ Biên.

Địa bàn chiến đấu thường xuyên của Tiểu đoàn 240 bao gồm các huyện Vĩnh Cửu (giáp Chiến khu Đ), Long Thành, Nhơn Trạch (giáp chiến khu Rừng Sác và tỉnh Bà Rịa - Long Khánh). Đây là chiến trường trọng yếu với các đường giao thông chiến lược như: quốc lộ 1, quốc lộ 15, các tỉnh lộ 24, 17, 19, sông Lòng Tàu, kho bom Thành Tuy Hạ...

Đối tượng tác chiến thường xuyên của đơn vi bao gồm: bộ máy chính quyền tay sai, lính bảo an, dân vệ, bình định nông thôn, cảnh sát, sư đoàn 18 bộ binh, các đơn vị chủ lực của quân đội Sài Gòn như: biệt động, nhảy dù, lính thủy đánh bộ. Từ năm 1965, đơn vị trực tiếp tác chiến với quân viễn chinh Mỹ (Lữ đoàn dù 173, Lữ đoàn bộ binh 199, Sư đoàn Mãng xà vương Thái Lan, một bộ phận quân Úc từ Bà Rịa lên).

Hình thành từ cao trào Đồng khởi, trong 15 năm hình thành và chiến đấu, Tiểu đoàn 240 đã liên tục bám trụ, cơ động trên các chiến trường tỉnh Biên Hòa, giữ vững quan điểm tư tưởng tiến công, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ vũ trang tuyên truyền, diệt ác phá kìm hỗ trợ phong trào đấu tranh chính trị quần chúng; đánh chống càn bảo vệ căn cứ; đánh phá ấp chiến lược, phối hợp chủ lực tác chiến trong các chiến dịch lớn; làm nòng cốt trong tiến công và nổi dậy giải phóng địa phương trong Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng.

Trong những năm 1961-1964, Đại đội 240 (sau thành Tiểu đoàn 240) đã 2 lần dùng phương thức kết hợp vũ trang, binh vận, đấu tranh chính trị của quần chúng bao vây bứt rút, bứt hàng đồn bảo an ở đồn Trị An, mở rộng vùng giải phóng giáp Chiến khu Đ.

Đại đội 240 liên tục đánh định chống càn quét, bảo vệ căn cứ. Cụ thể như ngày 8 và 9/11/1964, với hệ thống ô ụ chiến đấu, Đại đội 240 đánh bại cuộc càn của 2 tiểu đoàn lính thủy đánh bộ, 2 đại đội bảo an có cố vấn Mỹ chỉ huy vào căn cứ Lòng Chảo (xã Phước An, huyện Nhơn Trạch). Tháng 6/1966, đơn vị bám trụ đánh bại cuộc càn của Lữ đoàn dù 173 Mỹ có máy bay, xe tăng, pháo binh yểm trợ bảo vệ căn cứ Suối Cả (xã Bình Sơn, huyện Long Thành). Ngày 23/12/1966, C240 bám trụ đánh bại cuộc càn của 1 tiểu đoàn quân chư hầu Thái Lan vào căn cứ Suối Cả, diệt trên 100 tên. Ngày 14/7/1969, đơn vị bám trụ địa bàn khu Lòng Chảo (Phước An) đánh bại cuộc càn quy mô lớn của quân Mỹ, Thái Lan có máy bay, 45 xe tăng, xe ủi ở trảng Đồng Lớn, Hang Nai, Vũng Gấm...

C240 liên tục đánh diệt đồn bót, đánh phá ấp chiến lược kết hợp vũ trang tuyên truyền mở vùng giải phóng xây dựng cửa khẩu hậu cần cách mạng. Đáng chú ý như năm 1962 tiêu diệt đồn Siph, đồn Bình Sơn, mở rộng vùng giải phóng ở các đồn điền cao su An Viễn, Siph, Helena, Bình Sơn, mở rộng cửa khẩu hậu cần Bình Sơn (lộ 1, 15 và liên tỉnh lộ 2). Năm 1962, đơn vị phối hợp du kích các xã bao bó địch trong đồn bót, phát động nhân dân nổi dậy phá khu trù mật Phước An, giải phóng nhiều ấp thuộc các xã Phước An, Phước Thọ, Phước Long (lộ 19), Phú Hội, Phú Mỹ,

Phước Thiền, Long Tân (lộ 17). Trận đánh diệt 2 đại đội bảo an vào ngày 27/9/1972 ở Hang Nai, Phước An.

C240 liên tục đánh giao thông địch trên quốc lộ 15, 17, 19 tiêu diệt nhiều phương tiện thiết bị chiến tranh của địch, cắt đứt giao thông của chúng. Như trong tháng 11 và tháng 12/1964, đợt hoạt động thu hút địch phối hợp với chiến dịch Bình Giã (1964-1965), đơn vị cùng tiểu đoàn 800 Quân khu 7 đẩy mạnh đánh giao thông lộ 15, từ Tam Phước đến Quán Chim - Phước Thái (giáp Bà Rịa), diệt 26 xe tăng, bắn rơi 1 máy bay trực thăng, diệt làm bị thương 278 tên, thu nhiều vũ khí các loại.

Trong chiến dịch tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân Mậu Thân năm 1968, C240 tiến công chi khu Long Thành, Nhơn Trạch, pháo kích gây thiệt hại nặng kho bom Thành Tuy Hạ, phối hợp với du kích các xã phát động quần chúng nổi dậy bao vây đồn bót, đã giải phóng và làm chủ xã Bình Sơn 8 ngày đêm, giải phóng và làm chủ ấp Vũng Gấm (Phước An) 10 ngày đêm.

Tiểu đoàn 240 liên tục bằng nhiều hình thức tác chiến phá hủy nhiều bom, đạn của địch trong kho bom Thành Tuy Hạ. Cụ thể, bằng cách đánh đặc công, đêm 10/4/1972, đơn vị phá hủy 3 dãy nhà, 4 ụ dã ngoại, phá hủy 72 tấn bom đạn. Đêm 12/8/1972, một tổ đặc công của tiểu đoàn 240 tiến công kho bom Thành Tuy Hạ, phá hủy 10.578 tấn đạn, bom, mìn các loại, đánh chìm 1 tàu.

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, Tiểu đoàn 240 Biên Hòa liên tục tấn công diệt các đồn bót địch trên lộ 17, 19, đồng thời phát động quần chúng nổi dậy tấn công chính trị, binh vận bao vây đồn bót, chốt địch, giải phóng các xã lộ 17, 19, giải phóng các Chi khu Long Thành, Nhơn Trạch, tiếp quản kho bom Thành Tuy Hạ, đồng thời tạo điều kiện cho Sư đoàn 325 thuộc Quân đoàn 2 vượt sông tiến về giải phóng Sài Gòn.

Sau ngày giải phóng, Tiểu đoàn 240 tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ tuyên truyền, vận động đồng bào vùng có đạo Công giáo, tiêu diệt nhiều nhóm tàn quân chống phá cách mạng ở Suối Đĩa, Trảng Bom... góp phần bảo vệ công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ở địa phương.

Trong 15 năm chiến đấu, Tiểu đoàn 240 Biên Hòa đã đánh 502 trận lớn, nhỏ, loại khỏi vòng chiến đấu 2.597 lính quân đội Sài Gòn, 357 lính Mỹ, 115 lính Thái, bắt sống 720 lính quân đội Sài Gòn, thu 756 súng các loại, phá hủy 16 xe tăng, 82 xe quân sự, 16 xe ủi, bắn rơi 7 máy bay trực thăng, diệt 8 đồn cấp trung đội, 83 bót, diệt gọn 14 đại đội, 85 trung đội của quân đội Sài Gòn, diệt 1 trung đội lính Mỹ, đánh tiêu hao 2 tiểu đoàn Mỹ, 1 tiểu đoàn lính Thái.

Với những thành tích tiêu biểu trên, năm 2012, Tiểu đoàn 240 được Nhà nước phong tặng danh hiệu tập thể Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân