Tiểu đoàn 240 – Giữ cầu Phước Thiền cho đoàn quân tiến về Sài Gòn

Đầu tháng 4-1975, Tiểu đoàn 240 đã được huấn luyện bổ sung về kỹ thuật, chiến thuật và cách đánh công sự vững chắc. Đây là một phần trong công tác chuẩn bị của Tỉnh đội Biên Hòa trước khi chiến dịch cuối cùng bắt đầu.

Khi Chiến dịch Hồ Chí Minh mở màn, Tiểu đoàn 240 hoạt động trên hướng Long Thành - Nhơn Trạch. Đơn vị vừa đánh các đồn bốt, vừa phối hợp với lực lượng địa phương vận động nhân dân nổi dậy và bao vây những vị trí đối phương còn cố thủ.

Mục tiêu của đơn vị không phải chỉ là chiếm từng đồn. Một nhiệm vụ quan trọng khác là mở và bảo vệ tuyến đường để các đơn vị chủ lực tiến nhanh về Sài Gòn.

Trên hướng Bình Sơn - Phú Hội, Tiểu đoàn 240 phối hợp với các lực lượng bạn đánh các vị trí phòng thủ của đối phương. Các xã trên tuyến lộ 17 và lộ 19 lần lượt được giải phóng.

Khi lực lượng đối phương ở Nhơn Trạch tan rã, Tiểu đoàn 240 tiếp tục giữ những mục tiêu giao thông quan trọng. Trong đó có cầu Phước Thiền.

Cầu Phước Thiền nằm trên tuyến đường nối Long Thành với Nhơn Trạch. Nếu cầu bị phá, việc đưa lực lượng, xe cơ giới và pháo binh qua khu vực sẽ gặp khó khăn.

Vì vậy, Tiểu đoàn 240 tổ chức bảo vệ cầu, đồng thời nắm tình hình và dẫn đường cho các đơn vị chủ lực tiến vào địa bàn.

Theo hồi ức của cựu chiến binh Tiểu đoàn 240 được Báo Đồng Nai ghi lại, trong trận cuối cùng trên hướng Nhơn Trạch, đơn vị đã giữ vững mục tiêu cầu Phước Thiền.

Việc giữ cầu có ý nghĩa đặc biệt khi các đơn vị chủ lực đưa pháo tầm xa 130 ly vào trận địa Thành Tuy Hạ. Từ khu vực này, pháo binh có thể đánh vào các mục tiêu ở Sài Gòn và sân bay Tân Sơn Nhất.

Trong khi đó, các đơn vị thuộc Quân đoàn 2 tiếp tục vượt sông Đồng Nai theo hướng Nhơn Trạch để tiến về Sài Gòn.

Như vậy, nhiệm vụ của Tiểu đoàn 240 trong những ngày cuối chiến tranh không chỉ là trực tiếp tiêu diệt lực lượng đối phương. Đơn vị còn đảm nhiệm một công việc rất quan trọng nhưng ít được nhìn thấy trên bản đồ chiến dịch: giữ đường, giữ cầu và bảo đảm hành lang cho các đơn vị lớn cơ động.

Đây cũng là điểm kết thúc của một chặng đường 15 năm chiến đấu. Từ Đại đội 240 thành lập năm 1961 với khoảng 40 cán bộ, chiến sĩ, đơn vị phát triển thành Tiểu đoàn 240 và hoạt động trên nhiều địa bàn của tỉnh Biên Hòa.

Đến tháng 4-1975, chính những người lính từng chiến đấu ở Long Thành, Nhơn Trạch, Suối Cả, Phước An và Phước Thọ lại có mặt trên tuyến đường cuối cùng tiến về Sài Gòn.

Cầu Phước Thiền vì vậy trở thành một trong những địa điểm gắn với ký ức cuối cùng của Tiểu đoàn 240 trong cuộc chiến: giữ một cây cầu, bảo vệ một tuyến đường và tạo điều kiện để những đơn vị phía sau tiếp tục tiến về phía trước.