Tiểu đoàn 445 – Đơn vị anh hùng góp phần giải phóng Bà Rịa - Vũng Tàu

Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Bà Rịa - Vũng Tàu luôn gắn liền với những đơn vị chiến đấu anh dũng đã làm nên những chiến công vẻ vang. Trong số đó, Tiểu đoàn 445 là đơn vị chủ lực đầu tiên của tỉnh, trở thành niềm tự hào của quân và dân địa phương với những đóng góp to lớn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Tiểu đoàn 445 được thành lập ngày 19 tháng 5 năm 1965 tại ấp Suối Rao, xã Long Tân, huyện Đất Đỏ. Trải qua mười năm chiến đấu gian khổ, cán bộ, chiến sĩ của đơn vị luôn bám sát chiến trường, lập nhiều chiến công xuất sắc và trở thành lực lượng nòng cốt trong các chiến dịch quan trọng trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Long Khánh.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, sau khi phòng tuyến Xuân Lộc bị phá vỡ, quân địch rút chạy về khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu để cố thủ. Rạng sáng ngày 21 tháng 4 năm 1975, Tiểu đoàn 445 nhanh chóng truy kích địch trên tuyến tỉnh lộ 2, nay là Quốc lộ 56, bắt giữ hàng trăm tên địch cùng nhiều vũ khí và trang bị quân sự.

Ngày 23 tháng 4 năm 1975, Tiểu đoàn 445 được giao nhiệm vụ tiến công chủ yếu trên địa bàn Long Điền và Đất Đỏ, đồng thời phối hợp, dẫn đường cho Sư đoàn 3 Sao Vàng đánh chiếm các cứ điểm quan trọng tại Bà Rịa và Vũng Tàu. Với lợi thế thông thuộc địa bàn và quyết tâm giải phóng quê hương, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn đã thần tốc tiến công. Sau 20 phút pháo kích vào tối ngày 27 tháng 4 năm 1975, đơn vị làm chủ toàn bộ quận lỵ Long Điền. Đến nửa đêm cùng ngày, chi khu Đất Đỏ cũng hoàn toàn được giải phóng.

Tiếp tục phát huy khí thế chiến thắng, Tiểu đoàn 445 phối hợp cùng các đơn vị đánh tan lực lượng địch đang co cụm tại thị xã Bà Rịa, tạo điều kiện thuận lợi để Sư đoàn 3 Sao Vàng tiến công Long Hải và Vũng Tàu. Mặc dù quân địch đã phá cầu Cỏ May nhằm ngăn bước tiến của quân giải phóng, nhưng với sự giúp đỡ của nhân dân địa phương, các đơn vị đã vượt sông Cửa Lấp, tiến vào Vũng Tàu. Đến 13 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975, quân địch tại khách sạn Palace kéo cờ đầu hàng, đánh dấu thời khắc Vũng Tàu hoàn toàn được giải phóng.

Trong ký ức của các cựu chiến binh Tiểu đoàn 445, hình ảnh nhân dân dùng xe lam, xe bò và máy cày để hỗ trợ bộ đội hành quân thần tốc là minh chứng sinh động cho sức mạnh đại đoàn kết quân với dân trong những ngày cuối của cuộc kháng chiến. Chính sự đồng lòng ấy đã góp phần làm nên thắng lợi lịch sử trên quê hương Bà Rịa - Vũng Tàu.

Trong suốt mười năm chiến đấu, Tiểu đoàn 445 đã tham gia hơn 1.000 trận đánh lớn nhỏ, lập nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc. Ghi nhận những cống hiến to lớn đó, ngày 3 tháng 6 năm 1976, Đảng và Nhà nước đã phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Tiểu đoàn 445 cùng bốn cán bộ, chiến sĩ của đơn vị. Năm 2024, Tượng đài Tiểu đoàn 445 anh hùng được xây dựng tại Công viên Chiến thắng, thành phố Bà Rịa, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước và cách mạng cho các thế hệ hôm nay.

Tiểu đoàn 445 mãi là niềm tự hào của quân và dân Bà Rịa - Vũng Tàu. Những chiến công của đơn vị không chỉ góp phần giải phóng quê hương mà còn đóng góp vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc trong mùa Xuân năm 1975. Tinh thần dũng cảm, đoàn kết và quyết chiến quyết thắng của Tiểu đoàn 445 sẽ luôn được các thế hệ tiếp nối, gìn giữ và phát huy trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.