TIỂU ĐOÀN 445 – QUẦN ANH BÀ RỊA - VŨNG TÀU VÀ NHỮNG CHIẾN CÔNG HIỂN HÁC TRÊN CHIẾN TRƯỜNG ĐÔNG NAM BỘ
Tác giả: Phạm Thị Hồng Nhung
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Tiểu đoàn 445 (lực lượng vũ trang tập trung của tỉnh Bà Rịa - Long Khánh, sau này là tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) đã trở thành một đơn vị huyền thoại. Sự ra đời, trưởng thành và những chiến công xuất sắc của Tiểu đoàn 445 không chỉ gắn liền với lịch sử đấu tranh quật cường của nhân dân miền Đông Nam Bộ mà còn ghi dấu ấn đậm nét trong nghệ thuật chiến tranh nhân dân.
Tiểu đoàn 445 được thành lập vào ngày 19 tháng 5 năm 1965 tại căn cứ Mây Tào. Đây là thời điểm đế quốc Mỹ bắt đầu đưa quân càn quét quy mô lớn và quân viện trợ của các nước đồng minh (đặc biệt là quân đội Hoàng gia Australia và New Zealand) vào địa bàn tỉnh Bà Rịa. Sự xuất hiện của một tiểu đoàn bộ binh tập trung có ý nghĩa chiến lược quan trọng, giúp chuyển dịch phong trào chiến tranh du kích địa phương lên hình thức tác chiến tập trung quy mô vừa và lớn.
Trong suốt quá trình hoạt động trên địa bàn Bà Rịa - Long Khánh, Tiểu đoàn 445 phải đối đầu trực tiếp với lực lượng tinh nhuệ của quân đội Mỹ, chính quyền Sài Gòn và đặc biệt là Lực lượng Tác chiến Úc (Tương đương Sư đoàn 1 Úc). Nổi tiếng nhất là các trận đánh tại Bình Ba, Long Tân, Xuyên Mộc, Đất Đỏ và các chiến dịch tiến công trên tuyến Quốc lộ 2, Quốc lộ 15.
Trận đánh tiêu biểu ghi dấu ấn lịch sử của đơn vị là Trận Long Tân (tháng 8/1966). Trong trận chiến cực kỳ khốc liệt dưới mưa bão này, Tiểu đoàn 445 cùng Trung đoàn 5 đã tổ chức tiến công và chặn đánh Đại đội D thuộc Trung đoàn 6 Quân đội Úc. Dù đối phương sở hữu hỏa lực pháo binh và không quân áp đảo, cán bộ và chiến sĩ Tiểu đoàn 445 vẫn thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường, bám thắt lấy đối phương để hạn chế sức mạnh hỏa lực tầm xa của địch. Trận đánh đã chứng minh bản lĩnh vững vàng của lực lượng vũ trang địa phương trước một đối phương được trang bị hiện đại.
Không chỉ tham gia các trận đánh lớn, Tiểu đoàn 445 còn là nòng cốt trong việc hỗ trợ phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng, bảo vệ căn cứ địa Mây Tào, mở rộng hành lang vận tải chiến lược từ biển vào đất liền (bến Lộc An – đường Hồ Chí Minh trên biển). Cán bộ, chiến sĩ của tiểu đoàn luôn thực hiện tốt phương châm "đi dân nhớ, ở dân thương", bám dân, bám đất để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc.
Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử mùa Xuân 1975, Tiểu đoàn 445 đã nhanh chóng phối hợp với các đơn vị chủ lực của Quân đoàn 4 và Quân khu 7 tiến công giải phóng thị xã Bà Rịa, tiểu khu Phước Tuy, thị xã Vũng Tàu và các vùng phụ cận, góp phần trọn vẹn vào ngày vui đại thắng của dân tộc.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và xây dựng lực lượng, Tiểu đoàn 445 đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Danh tiếng và những chiến công của Tiểu đoàn 445 mãi là niềm tự hào sâu sắc của Đảng bộ, quân và dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.


