Tiểu đoàn Bình Ca, Trung đoàn Thủ Đô là đơn vị đầu tiên được lệnh rút khỏi Hà Nội năm 1946

Tiểu đoàn Bình Ca, Trung đoàn Thủ Đô là đơn vị đầu tiên được lệnh rút khỏi Hà Nội năm 1946, cũng là đơn vị đầu tiên đã tiến vào giải phóng Thủ đô ngày 10-10-1954 sau Chiến thắng Điện Biên Phủ. Trước đó hai ngày, một bộ phận của tiểu đoàn đã vào Hà Nội tiếp quản 35 vị trí do quân Pháp đóng để canh gác, bảo đảm an toàn cho Đại đoàn Quân Tiên Phong tiến vào.6 giờ 30 phút sáng 8-10-1954, bộ phận tiếp quản Thủ đô của Tiểu đoàn Bình Ca chúng tôi hành quân qua cầu Đuống hướng về Hà Nội thì trời đổ mưa rào. Anh em ta khoác vải mưa. Đến giữa cầu, nhìn sang bên kia tôi thấy rất đông sĩ quan của Ban Liên hiệp đình chiến (LHĐC) và các phóng viên đứng chờ. Quay lại nhìn bộ đội lụp xụp khoác bạt, vải ni-lông to nhỏ đủ màu sắc trông rất phản cảm. Tôi vội hô to: “Chúng ta là đội quân chiến thắng, cất vải mưa đi!”. Mọi người nhanh chóng làm ngay. Vừa cất vải mưa xong thì trời tạnh. Hàng quân chúng tôi hiên ngang đi qua cầu trước các sĩ quan Pháp và các máy ảnh, máy quay của các phóng viên quốc tế. Xe nhà binh Pháp có cả xe thiết giáp hộ tống đang đợi nhưng lại che bạt kín hòng để nhân dân Hà Nội không biết xe chở ai. Tôi liền bảo anh em vén bạt lên để nhân dân nhìn thấy chúng tôi, nhìn thấy Bộ đội Cụ Hồ đã về.

Xe đưa chúng tôi tới trụ sở Ban LHĐC tại Nhà thương Đồn Thủy (nay là Bệnh viện Trung ương Quân đội 108). Anh Vũ Văn Hậu-Chính trị viên đi làm việc với Ban LHĐC. Đội quân tiếp quản chúng tôi đứng nghiêm trang chờ ở bãi cỏ rộng. Đối diện với chúng tôi, cách vài chục mét, lính Pháp cũng xếp hàng ngang. Chỉ huy Pháp hô khẩu lệnh, điều khiển hàng ngang lính Pháp tiến lại chúng tôi. Tôi thấy mặt lính Pháp đỏ gay, thái độ rất căng thẳng. Nhìn hàng quân ta, cũng hiện tượng tương tự. Tôi thoáng nghĩ “gay... gay quá”. Hàng ngang quân Pháp đến gần rồi. Đột nhiên tôi hô to “Vive la paix”. Tôi bước lên vài bước giơ tay về phía tên lính Pháp đối diện. Anh ta như nhảy đến, hai tay nắm tay tôi, miệng cũng hô “Vive la paix”. Anh em ta và lính Pháp nắm tay nhau, cười nói. Sau đó từng tổ chúng tôi lên xe theo dẫn đường của lính Pháp đến nơi công tác. Đến gần sáng 9-10, chúng tôi cơ bản tiếp quản các cơ quan trọng yếu của Thủ đô.

Hai ngày đêm không ngủ ở chung nơi đóng quân với lính Pháp rất căng thẳng. Tuy vậy, chúng tôi vẫn tích cực tuyên truyền hòa bình, vận động binh lính địch. Binh lính Pháp phần đông là Âu Phi đang chán ghét chiến tranh nên nhiều nơi họ cùng tham gia. Ở Nhà máy nước Yên Phụ, anh em ta múa hát trên gác, lính Pháp ùa ra sân nhảy múa và ném các bao thuốc lá qua cửa sổ lên gác mời chúng ta... Nhưng, 12 giờ trưa 9-10, hai xe tải nhà binh chở đầy bao vải trắng căng phồng chạy vào đỗ cạnh giếng nước. Tất cả chúng tôi chộp lấy súng, chạy ra cửa sổ nhìn xuống. Chúng tôi nhận định có thể bao vải đựng bột độc, bọn phản động định ném xuống giếng nước. Kế hoạch được vạch ra: Cơ sở cách mạng nhà máy vận động tất cả công nhân viên khéo léo đến nhà máy trước 5 giờ chiều 9-10-1954; bộ đội chúng tôi thường xuyên gác cả 4 cửa sổ, nếu lính Pháp ném bao vải xuống giếng tất cả công nhân viên nhà máy sẽ lao ra chặn tay lính Pháp, bộ đội chúng tôi sẵn sàng chiến đấu bảo vệ công nhân viên nếu bọn địch khủng bố...

Chiều và tối 9-10, chúng tôi không ngủ, rất căng thẳng. Gần 5 giờ sáng, hai xe nhà binh chở lính Pháp tới. Chúng tôi sẵn sàng súng đạn. Không ngờ lính Pháp vác các bao vải xếp lên xe chạy ra khỏi cổng nhà máy. Một tiếng đồng hồ sau, viên quan 2 chỉ huy đại đội lính Pháp lên chào và mời chúng tôi đi nhận bàn giao canh gác bảo vệ nhà máy. Bàn giao xong, anh ta bắt tay từ biệt rồi theo đoàn quân Pháp về phía cầu Long Biên. Thật không thể kể hết được sự sung sướng của chúng tôi. Đồng chí Sắc cầm lá cờ đỏ sao vàng tôi mang theo đã được tra sẵn vào cán cắm lên cạnh cổng phía Bắc và cầm súng đứng gác. Vậy là, chúng tôi đã được đứng dưới lá cờ Tổ quốc đầu tiên ở Nhà máy nước Yên Phụ khi Thủ đô được giải phóng và cũng là lá cờ đầu tiên của Tiểu đoàn Bình Ca trong ngày về...