Tiểu đoàn Đặc công Rừng Sác – Dấu ấn lịch sử trong cuộc kháng chiến chống Mỹ

Tiểu đội (Đoàn/Trung đoàn 10) Đặc công Rừng Sác hoạt động tại vùng ngập mặn Cần Giờ, TP.HCM từ 1966–1975. Nhiệm vụ chính của họ là bám trụ "tử địa" để tập kích tuyến đường thủy Lòng Tàu, phá hủy kho tàng và căn cứ đầu não của Mỹ-Ngụy sát cửa ngõ Sài Gòn. Được thành lập vào ngày 15/4/1966 với mật danh T10 (Trung đoàn 10 Đặc công) trực thuộc Đặc khu quân sự Rừng Sác, do Tư lệnh Lương Văn Nho chỉ huy. Vị trí chiến lược (Rừng Sác) là khu rừng ngập mặn rộng hơn 75.000 ha nằm án ngữ tuyến giao thông huyết mạch (sông Lòng Tàu) vận chuyển vũ khí, xăng dầu của địch vào Sài Gòn.

Nơi lưu giữ những chiến công ấy hiện nay là Khu di tích Chiến khu Rừng Sác tọa lạc tại xã Long Hòa, huyện Cần Giờ, TP.HCM. Đây là căn cứ địa huyền thoại của Trung đoàn 10 Đặc công Rừng Sác (Đoàn 10). Đơn vị này từng lập nên những kỳ tích oanh liệt, phá hủy hàng trăm tàu chiến và làm tê liệt tuyến giao thông thủy huyết mạch của địch. Ngày nay, khu căn cứ rộng 2.214 ha này là Di tích lịch sử cấp Quốc gia, điểm đến hấp dẫn du khách về nguồn, khám phá hệ sinh thái rừng ngập mặn và tưởng nhớ công lao của các anh hùng.

Một số trận chiến tiêu biểu của đội đặc công được nhắc đến như:

Đánh chìm siêu tàu chở vũ khí Victory (23/8/1966) Sau hơn một tháng ngâm mình dưới nước để nghiên cứu quy luật tuần tra của địch, tổ đặc công Rừng Sác bí mật lặn ngầm tiếp cận và gài hai quả thủy lôi trên sông Lòng Tàu. Vụ nổ đã đánh chìm vĩnh viễn con tàu vận tải quân sự khổng lồ có trọng tải hơn 10.000 tấn của Mỹ, phá hủy khoảng 100 xe tăng, xe bọc thép cùng hàng loạt pháo hạng nặng, chặn đứng lượng khí tài khổng lồ áp sát nội đô Sài Gòn.

Tập kích Tổng kho xăng dầu Nhà Bè (3/12/1973) Mặc dù tổng kho nhiên liệu lớn nhất của địch được bảo vệ nghiêm ngặt bởi 12 lớp rào kẽm gai, đèn pha và chó nghiệp vụ, tổ đặc công gồm 8 chiến sĩ do đồng chí Nguyễn Công Bao chỉ huy vẫn mưu trí ngụy trang bằng bùn đất để lọt qua các tuyến trinh sát. Các anh áp sát, gắn mìn hẹn giờ vào các bồn chứa khổng lồ rồi rút lui an toàn; vụ nổ thiêu rụi hơn 250 triệu lít xăng dầu, khiến lửa cháy rực trời suốt 12 ngày đêm và làm tê liệt hoàn toàn phương tiện chiến tranh của địch.

Đánh chiếm và giữ vững cầu Rạch Chiếc (27/4/1975) Để ngăn địch giật sập cây cầu cửa ngõ đông bắc quyết định đến tốc độ tiến quân của các đại đoàn xe tăng, đại pháo chủ lực trong chiến dịch Hồ Chí Minh, lực lượng đặc công đã tổ chức tấn công bất ngờ, đánh chiếm mục tiêu từ tay lực lượng tinh nhuệ đối phương. Các chiến sĩ kiên cường bám trụ, chống trả các đợt phản kích dữ dội của xe tăng và máy bay địch để giữ nguyên vẹn cây cầu, mở toang con đường cho Quân đoàn 2 thọc sâu giải phóng Sài Gòn vào sáng ngày 30/4/1975.

Huyền thoại về Đặc công Rừng Sác là một chương vàng chói lọi trong lịch sử dân tộc, minh chứng cho nghệ thuật quân sự lấy ít địch nhiều và tư duy chiến tranh bất đối xứng đỉnh cao. Giữa "vùng đất chết" ngập tràn sình lầy, khắc nghiệt và hiểm nguy, những người chiến sĩ Trung đoàn 10 đã biến Rừng Sác thành pháo đài xanh hiểm yếu, siết chặt huyết mạch tiếp tế của địch vào Sài Gòn. Giá trị lịch sử của họ không chỉ nằm ở những chiến công vang dội như đốt kho xăng Nhà Bè, đánh chìm tàu chiến trên sông Lòng Tàu, mà cốt lõi là ở ý chí phi thường và sự mưu trí tuyệt đỉnh. Bằng cách ngâm mình hàng giờ dưới nước, hóa trang thành gốc đước lặng lẽ, họ đã dùng lòng dũng cảm và trí tuệ Việt Nam để khắc chế hoàn toàn vũ khí tối tân, để lại bài học sâu sắc về sức mạnh của tinh thần tự lực tự cường.

Nối tiếp mạch nguồn ấy, thế hệ trẻ hôm nay nhìn về Rừng Sác để tự soi rọi và tìm kiếm bản lĩnh sống trước những thử thách của thời đại mới. Dù không còn bom đạn, người trẻ lại phải đối mặt với "sình lầy" của áp lực, cám dỗ và sự khốc liệt trong kỷ nguyên số. Tinh thần vượt nghịch cảnh và sự dấn thân thầm lặng của cha ông chính là ngọn đuốc nhắc nhở thế hệ trẻ bớt đi những hào nhoáng bề nổi, kiên trì tạo ra những giá trị cốt lõi cho xã hội. Người trẻ cần biến tri thức, công nghệ thành vũ khí sắc bén, trở thành những "chiến sĩ đặc nhiệm" trên mặt trận trí tuệ để bảo vệ và đưa vị thế Việt Nam vươn tầm thế giới.

Đặc công Rừng Sác đã trở thành biểu tượng bất tử, nơi lòng trung kiên vững chãi như bộ rễ đước cắm sâu vào lòng đất mẹ. Họ ngã xuống, máu xương hòa vào phù sa và sông nước phương Nam để đổi lấy hòa bình cho Tổ quốc. Đứng trước màu xanh ngút ngàn của rừng đước hôm nay, ta vẫn như nghe thấy khúc tráng ca bất tử vang vọng qua những vần thơ:

"Họ sống trong bùn, đánh giặc trong sông

Thân thể hòa vào dòng nước mặn

Tên tuổi không khắc vào bia đá

Mà tạc vào sông nước Lòng Tàu.

Rừng đước nghìn năm vẫn xanh màu lá

Như máu người đi nhuộm đất này

Xin cúi đầu trước những hồn bất tử

Cho dáng hình xứ sở mãi thẳng ngay."