TIỂU ĐOÀN TRƯỞNG ĐỖ XUÂN HOẠT

Đỗ Xuân Hoạt, quê Nam Định, sinh năm 1924. Khi Pháp quay trở lại xâm lược, ông tham gia du kích, nổi bật với khả năng đánh mìn và phá cầu. Ông sớm được điều vào bộ đội chủ lực và được giao giữ chức Trung đội trưởng.

Năm 1949, trong trận đánh tập kích đồn Khuổi Nặm, Hoạt đã dẫn đầu tổ đánh bộc phá mở toang cửa lô cốt, tạo điều kiện cho đại đội tràn vào. Chính vì tinh thần xung phong đó, ông được thăng Đại đội phó, sau đó là Đại đội trưởng.

Trong Chiến dịch Trần Hưng Đạo 1950, ông lập công lớn khi chỉ huy đại đội đánh chặn quân Pháp rút chạy khỏi thị xã Cao Bằng. Địa hình hiểm trở, địch đông và có pháo yểm trợ, nhưng Hoạt đã dùng chiến thuật “liên hoàn đánh tỉa”, chia nhỏ bộ phận đánh vu hồi, khiến địch rối loạn. Kết quả, đại đội tiêu diệt gần 200 tên, thu nhiều vũ khí.

Sau chiến dịch, ông được thăng Tiểu đoàn phó, rồi Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 312. Trong Điện Biên Phủ, tiểu đoàn của Hoạt là lực lượng xung kích đánh vào các điểm cao 506 và Độc Lập. Ông trực tiếp chỉ đạo chiến sĩ đào hào, chuyển pháo, tổ chức đánh chiếm từng ụ súng. Tiểu đoàn 312 trở thành một trong những đơn vị có thành tích đặc biệt xuất sắc.

Sau hòa bình, Xuân Hoạt đảm nhiệm công tác quân sự địa phương. Ông sống trọn đời khiêm tốn, luôn nói rằng những chiến công có được “là nhờ đồng đội đã nằm xuống”.