Tiểu đoàn U Minh 10 và trận chống càn ở rừng U Minh Thượng (Kiên Giang)

Những năm 1969–1971, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, vùng U Minh Thượng trở thành căn cứ địa quan trọng của Khu Tây Nam Bộ. Đây là nơi đứng chân của nhiều cơ quan lãnh đạo, bệnh xá, kho hậu cần và các đơn vị chủ lực của lực lượng vũ trang cách mạng.

Nhằm tiêu diệt căn cứ, quân đội Sài Gòn phối hợp với cố vấn Mỹ liên tiếp mở các cuộc hành quân quy mô lớn vào rừng U Minh Thượng. Họ sử dụng trực thăng, tàu chiến, pháo binh và xe bọc thép để chia cắt khu căn cứ, đồng thời dùng chất khai quang nhằm phá hủy rừng tràm – nơi che chở cho lực lượng cách mạng.

Trước tình hình đó, Tiểu đoàn U Minh 10 cùng lực lượng du kích địa phương được giao nhiệm vụ giữ vững hành lang căn cứ. Dù quân số ít hơn nhiều lần, các chiến sĩ vẫn quyết tâm bám rừng.

Một buổi sáng mùa khô, khi đội hình địch theo xuồng máy tiến sâu vào các con kênh nhỏ, lực lượng trinh sát của ta lập tức báo về sở chỉ huy. Các chiến sĩ nhanh chóng bố trí trận địa dọc hai bên bờ kênh, lợi dụng những gốc tràm lớn và bờ đất để ngụy trang.

Đợi đoàn xuồng lọt vào giữa trận địa, chỉ huy phát lệnh nổ súng. Tiếng súng đồng loạt vang lên từ hai bên bờ khiến đội hình địch rối loạn. Một số xuồng trúng đạn, nhiều lính phải nhảy xuống nước tìm nơi ẩn nấp.

Sau khoảng hơn một giờ chiến đấu, khi địch bắt đầu điều trực thăng và pháo binh chi viện, đơn vị chủ động rút lui theo những lối mòn đã chuẩn bị từ trước. Nhờ thông thuộc địa hình, toàn đơn vị rút lui an toàn, trong khi cuộc hành quân của đối phương buộc phải dừng lại.

Chiến thắng ấy không chỉ giữ vững căn cứ U Minh Thượng mà còn bảo vệ tuyến vận chuyển lương thực, thuốc men và tài liệu từ vùng căn cứ đến các đơn vị chiến đấu ở Kiên Giang, Cà Mau và các tỉnh lân cận.

Nhiều cựu chiến binh sau này kể lại rằng điều giúp họ vượt qua những năm tháng gian khổ không chỉ là lòng dũng cảm mà còn là tình cảm của nhân dân. Người dân U Minh sẵn sàng giấu cán bộ trong hầm bí mật, tiếp tế gạo, cá khô và dẫn đường xuyên rừng. Chính tình quân dân gắn bó đã tạo nên sức mạnh để giữ vững căn cứ đến ngày đất nước thống nhất.

Ngày nay, khi đến U Minh Thượng, nhiều địa điểm từng là nơi diễn ra các trận chống càn vẫn còn được nhắc đến trong ký ức của các cựu chiến binh. Những cánh rừng tràm xanh ngát không chỉ là tài nguyên thiên nhiên quý giá mà còn là chứng nhân của một thời "hoa lửa" hào hùng.