Tiểu đội 11 cô gái sông Hương anh hùng và những chiến công huyền thoại
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 đã mở ra bước ngoặt cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước vào ngày 30-4-1975 của dân tộc Việt Nam anh hùng đã đi vào lịch sử. Ký ức lịch sử này lại càng thiêng liêng hơn khi Tiểu đội du kích 11 cô gái sông Hương, lúc đó mới đang độ tuổi mười tám, đôi mươi với nhiệm vụ tải thương, dẫn đường cho bộ đội chủ lực của ta mở cuộc tiến công đã anh dũng chiến đấu kiên cường, bất khuất đẩy
Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, tôi tìm đến căn nhà cấp 4 tại kiệt 131, đường Bà Triệu, TP Huế, thăm cô Hoàng Thị Nở, 76 tuổi, một trong 11 cô gái sông Hương huyền thoại năm xưa.
Khi được hỏi về chiến công hào hùng của Tiểu đội nữ du kích, cô kể: "11 đứa con gái chúng tôi lấy dòng sông Hương đặt làm tên chung vì chúng tôi đều sinh ra và lớn lên bên dòng sông Hương (làng nón Thủy Thanh, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, nay là phường Thanh Thủy, TP Huế). Ngày ấy, trước ngày Bộ Chính trị quyết định mở cuộc “tổng công kích, tổng khởi nghĩa” khoảng hai tháng, tụi tôi được các đồng chí lãnh đạo Thành ủy Huế giao nhiệm vụ nắm tình hình tại các địa điểm đóng quân của quân địch tại TP Huế, chuẩn bị dẫn đường và tải thương khi bộ đội ta từ vùng ven đồng loạt tấn công vào thành phố. Triển khai nhiệm vụ, tụi tôi vào vai con gái làng nón đưa sản phẩm làng nghề đi bán dạo cho người dân khắp khu vực phía Nam thành phố để ghi nhận tình hình, thuộc làu đường đi lối về dẫn đến các mục tiêu".
Đêm ngày 11, rạng sáng ngày 12-2-1968, sau 10 ngày đảm nhiệm xuất sắc nhiệm vụ dẫn đường, tải thương giúp bộ đội ta mở đợt tấn công địch tại TP Huế, Tiểu đội du kích 11 cô gái sông Hương được đồng chí Hoàng Lanh, lúc đó là Bí thư Thành ủy Huế giao nhiệm vụ phối hợp với bộ đội chủ lực đánh bại đợt phản công của địch từ thị trấn Phú Bài đổ lên TP Huế theo Quốc lộ 1A. Trước một tiểu đoàn thủy quân lục chiến Mỹ hùng mạnh, có xe tăng và máy bay yểm trợ, Tiểu đội du kích 11 cô gái sông Hương do chị Phạm Thị Liên chỉ huy đã lên quyết tâm chiến đấu và nhận định: “Bọn Mỹ cao to, có hỏa lực mạnh nhưng chúng không thông thạo địa hình, Tiểu đội 11 cô gái sông Hương có sự phối hợp của bộ đội chủ lực và sự che chở của nhân dân, thông thạo địa hình, biết vận dụng sức mạnh chiến tranh nhân dân, nhất định ta sẽ đánh bại chúng”.
Từ quyết tâm và nhận định đó, như một sức mạnh tinh thần thúc giục những người con gái mang tên dòng Hương gan lỳ sử dụng súng AK và một số mìn, lựu đạn rồi tận dụng địa bàn thông thạo dàn trận khắp các địa điểm: Phường Phú Hội, phường Xuân Phú, khách sạn Hương Giang, Đại học Sư phạm Huế, chợ Cống, cổng Đông Ba… để tiêu diệt địch.
