Tiểu đội Nguyễn Ngọc Nại – Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh
Tiểu đội Nguyễn Ngọc Nại – Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh
Trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Hà Nội chìm trong khói lửa.
Quân và dân Thủ đô chiến đấu từng ngày, từng con phố, từng căn nhà để giam chân quân Pháp.
Giữa vòng vây ấy, có một tiểu đội liên lạc đặc biệt mang tên Nguyễn Ngọc Nại, còn được gọi là Tiểu đội du kích Hồng Hà.
Họ không phải những người lính có vũ khí mạnh.
Họ là những chiến sĩ trẻ, nhưng mang trong mình một ý chí lớn:
Bảo vệ đồng đội, giữ vững đường liên lạc và quyết tử khi Tổ quốc cần. (sknc.qdnd.vn)
Những người giữ mạch máu giữa vòng vây
Đầu năm 1947, Trung đoàn Thủ đô vẫn đang chiến đấu trong vòng vây ở Liên khu I.
Lương thực và đạn dược ngày càng thiếu.
Con đường liên lạc với hậu phương trở nên vô cùng quan trọng.
Tiểu đội Nguyễn Ngọc Nại được giao nhiệm vụ giữ đường dây liên lạc, đưa công văn, lương thực và những thứ cần thiết từ hậu phương vào khu vực chiến đấu. (sknc.qdnd.vn)
Người chỉ huy tiểu đội là Nguyễn Ngọc Nại.
Ông là một người trẻ nhưng gan dạ, am hiểu địa hình và có khả năng tổ chức liên lạc rất tốt.
Con đường rút lui đặc biệt
Đến giữa tháng 2 năm 1947, Trung đoàn Thủ đô nhận lệnh rút khỏi Liên khu I để bảo toàn lực lượng.
Đây là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn.
Nếu bị quân Pháp phát hiện, cả đội hình rút lui có thể bị chặn đánh.
Nguyễn Ngọc Nại đã đề xuất sử dụng đường sông Hồng.
Đêm 17/2/1947, trong mưa phùn và giá rét, các chiến sĩ tiểu đội liên lạc dẫn đường cho Trung đoàn Thủ đô rút khỏi Hà Nội.
Họ đi qua khu vực Hàng Bạc, ngõ Phất Lộc, xuống gầm cầu Long Biên rồi men theo bãi sông để vượt ra hậu phương. (Quân Đội Nhân Dân)
Khoảng 1.200 cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn Thủ đô được dẫn đường qua tuyến rút lui này. (sknc.qdnd.vn)
Những người ở lại
Khi phần lớn lực lượng đã qua sông, nguy hiểm bắt đầu xuất hiện.
Quân Pháp phát hiện đường rút của quân ta và tổ chức truy kích.
Lúc này, những chiến sĩ của Tiểu đội Nguyễn Ngọc Nại hiểu rằng họ phải làm một việc vô cùng khó khăn:
Ở lại cản địch để bảo vệ những người đang rút lui.
Họ biết ở lại có nghĩa là đối mặt với một lực lượng đông hơn rất nhiều.
Nhưng nếu họ bỏ vị trí, quân Pháp có thể đuổi kịp đội hình Trung đoàn Thủ đô.
Trận chiến trên bãi dâu Tàm Xá
Sáng 18 hoặc 19/2/1947, tùy theo các nguồn tư liệu lịch sử ghi nhận khác nhau, trận chiến cuối cùng của tiểu đội diễn ra tại khu vực bãi dâu Tàm Xá. Các tài liệu chính thống cũng ghi nhận có sự khác nhau về thời điểm cụ thể của trận đánh. (Quân Đội Nhân Dân)
Lực lượng của Nguyễn Ngọc Nại lúc này chỉ còn một số chiến sĩ.
Phía bên kia là lực lượng Pháp đông hơn nhiều, có ca-nô, xe bọc thép và hỏa lực mạnh.
Những người lính trẻ chỉ có súng trường và lựu đạn.
Nhưng họ vẫn chiến đấu.
“Phải ghìm đầu chúng xuống…”
Trong thời khắc quyết định, Nguyễn Ngọc Nại yêu cầu đồng đội giữ chân quân địch để những người còn lại có thể tiếp tục vượt sông.
Đó là một cuộc chiến không cân sức.
Nhưng các chiến sĩ liên lạc đã chiến đấu bằng tất cả những gì mình có.
Họ vừa đánh vừa tìm cách thu hút quân Pháp ra xa tuyến rút lui.
Từng phút họ cầm chân đối phương là từng phút đồng đội có thêm cơ hội an toàn. (Quân Đội Nhân Dân)
Khi người chỉ huy hy sinh
Trận chiến ngày càng khốc liệt.
Từng chiến sĩ lần lượt ngã xuống.
Nguyễn Ngọc Nại vẫn tiếp tục chiến đấu.
Khi không còn khả năng tiếp tục, ông đã dùng quả lựu đạn cuối cùng để chiến đấu đến phút cuối và không để mình rơi vào tay địch. (Quân Đội Nhân Dân)
Trong trận chiến ấy, Nguyễn Ngọc Nại và 7 đồng đội đã hy sinh theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; một số nguồn khác ghi nhận cách thống kê khác về số người tham chiến và hy sinh. (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Sự hy sinh của họ đã giúp bảo vệ cuộc rút lui của Trung đoàn Thủ đô.
Những người đã lấy thân mình giữ đường lui
Điều làm nên sự vĩ đại của Tiểu đội Nguyễn Ngọc Nại không chỉ là số lượng địch bị tiêu hao.
Đó là sự lựa chọn của những người lính:
Họ biết mình có thể hy sinh, nhưng vẫn ở lại.
Họ không chiến đấu vì một chiến thắng riêng cho mình.
Họ chiến đấu để những người phía sau được sống.
Đó chính là tinh thần “quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” của những người lính Thủ đô. (sknc.qdnd.vn)
Sự ghi nhận sau gần nửa thế kỷ
Nhiều năm sau chiến tranh, việc xác định danh tính và nơi an nghỉ của các chiến sĩ trong tiểu đội vẫn là một hành trình đầy khó khăn.
Năm 1993, với sự giúp đỡ của các cơ quan lịch sử quân sự, hài cốt của 8 liệt sĩ được xác định là những chiến sĩ của Tiểu đội Hồng Hà.
Đến năm 1996, Tiểu đội Nguyễn Ngọc Nại và người đội trưởng Nguyễn Ngọc Nại được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Các đội viên khác cũng được Nhà nước truy tặng những phần thưởng cao quý. (Quân Đội Nhân Dân)
Tên người anh hùng trên phố Hà Nội
Ngày nay, tên Nguyễn Ngọc Nại được đặt cho một con phố ở Hà Nội.
Con phố ấy mang tên một người thanh niên đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.
Mỗi ngày, xe cộ vẫn đi qua.
Người dân vẫn sinh sống.
Trẻ em vẫn đến trường.
Cuộc sống bình yên đã trở lại trên mảnh đất từng chìm trong khói lửa.
Nhưng phía sau sự bình yên ấy là câu chuyện của những người đã nằm lại.
Câu chuyện không bao giờ cũ
Tiểu đội Nguyễn Ngọc Nại chỉ là một tiểu đội nhỏ giữa cuộc chiến tranh lớn.
Nhưng những con người trong tiểu đội ấy đã làm nên một chiến công có ý nghĩa vượt xa quy mô của một trận đánh.
Họ giữ đường liên lạc.
Dẫn đường cho đồng đội.
Đưa Trung đoàn Thủ đô vượt qua vòng vây.
Và khi quân địch truy đuổi, họ ở lại phía sau.
Họ đã dùng tuổi trẻ của mình để mở đường cho đồng đội đi tới.
Dùng mạng sống của mình để giữ lấy sự an toàn của cả một đơn vị.
Và vì thế, cái tên Tiểu đội Nguyễn Ngọc Nại – Tiểu đội liên lạc Hồng Hà mãi được nhắc đến như một biểu tượng của lòng dũng cảm, tình đồng đội và tinh thần quyết tử của quân dân Thủ đô trong những ngày đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.
