TIỂU ĐỘI PHÓ HỒ THỊ CÚC VÀ NHỮNG NGÀY GIỮ ĐƯỜNG

Khi nhắc đến Hồ Thị Cúc, nhiều người chỉ nhớ rằng chị là một trong mười cô gái hy sinh ở Ngã ba Đồng Lộc. Nhưng trước ngày hy sinh, chị đã có một hành trình dài của sự trưởng thành. Từ một cô gái Sơn Bằng tham gia thanh niên xung phong năm 1965, chị trở thành Tiểu đội phó Tiểu đội 4, C552. Tiểu đội 4 là một tập thể nữ thanh niên xung phong gồm những cô gái tuổi đời còn rất trẻ. Tiểu đội trưởng là Võ Thị Tần, còn Hồ Thị Cúc là Tiểu đội phó. Hai chị cùng lứa tuổi và cùng ngày nhập ngũ. Họ có những năm tháng cùng sống, cùng làm việc và cùng giúp đỡ nhau hoàn thành nhiệm vụ. Năm 1967, hai người cùng được kết nạp Đảng. Điều đó cho thấy Hồ Thị Cúc không phải một người chỉ đứng trong đội hình. Chị đã được đồng đội và tổ chức tin tưởng giao trách nhiệm. Công việc của Tiểu đội 4 là một công việc đặc biệt. Tại Đồng Lộc, các chị phải bảo đảm giao thông trên tuyến đường 15A. Khi máy bay đánh phá, đường bị hư hỏng, họ phải nhanh chóng ra mặt đường san lấp hố bom, sửa chữa và giải phóng giao thông. “Giữ đường” nghe là một cụm từ ngắn, nhưng trong bối cảnh chiến tranh, nó bao hàm rất nhiều hiểm nguy. Mỗi hố bom được san lấp đồng nghĩa với việc những người làm nhiệm vụ phải đứng giữa một khu vực có thể tiếp tục bị đánh phá. Mỗi phút chậm trễ có thể khiến những chuyến xe bị ùn lại. Vì vậy, công việc đòi hỏi cả sự nhanh nhẹn, dũng cảm và tinh thần trách nhiệm. Hồ Thị Cúc đã cùng đồng đội trải qua những ngày như thế. Theo tư liệu của Bộ Quốc phòng, Tiểu đội 4 đã bám trụ ở Đồng Lộc trong thời gian dài, hoàn thành nhiệm vụ bảo đảm đường cho các đoàn xe ra tiền tuyến. Các chị còn tranh thủ học tập văn hóa và giúp đỡ nhân dân địa phương. Chi tiết ấy rất đáng chú ý. Nó cho thấy cuộc sống của các nữ thanh niên xung phong không chỉ có bom đạn. Họ vẫn học, vẫn làm, vẫn sống và vẫn giữ tinh thần lạc quan. Họ còn rất trẻ. Chính vì vậy, bên cạnh những giờ phút căng thẳng trên mặt đường, họ vẫn có những câu chuyện vui, những khoảnh khắc đùa vui cùng nhau. Ngày 24/7/1968, một ngày làm nhiệm vụ như bao ngày khác đã trở thành ngày cuối cùng của mười cô gái. Khoảng 16 giờ, trận bom thứ 15 trong ngày đánh xuống Đồng Lộc và mười cô hy sinh. Hồ Thị Cúc đã hoàn thành nhiệm vụ của một Tiểu đội phó cho đến những phút cuối cùng của cuộc đời. Nhìn lại những ngày giữ đường của chị, chúng ta càng hiểu rằng chiến tranh không chỉ được tạo nên bởi những trận đánh lớn. Nó còn được tạo nên bởi hàng nghìn công việc thầm lặng của những con người bình thường. Có người lái xe, có người sửa đường, có người phá bom, có người san lấp hố bom. Mỗi người giữ một phần của tuyến đường. Hồ Thị Cúc là một trong những người như vậy. Chị giữ đường để những chuyến xe được đi. Chị giữ nhiệm vụ để đồng đội yên tâm. Và cuối cùng, chị đã giữ lại cho lịch sử một câu chuyện đẹp về trách nhiệm của tuổi trẻ. Hôm nay, khi chúng ta đi trên những con đường bình yên, có thể chúng ta không nhìn thấy dấu vết của những ngày ấy. Nhưng lịch sử vẫn còn đó. Và Hồ Thị Cúc là một trong những người nhắc chúng ta rằng mỗi con đường bình yên đều có thể mang trong mình dấu chân của những người đã từng giữ nó bằng cả tuổi trẻ.