Tiểu đội trưởng Tạ Hữu Vỵ – Người chỉ huy luồn sâu của chiến khu Hòa – Ninh – Thanh

Sinh năm 1925 tại Ninh Bình, Tạ Hữu Vỵ là một trong những chiến sĩ du kích hoạt động mạnh nhất tại chiến khu Hòa–Ninh–Thanh. Ông được phong chức Tiểu đội trưởng du kích đặc nhiệm nhờ tài chỉ huy linh hoạt trong điều kiện địch càn quét liên tục.

Ngay từ năm 1946, Vỵ đã tham gia đội du kích Yên Mô, chuyên đánh mìn đường 10 và hỗ trợ tản cư dân làng. Ông rất giỏi đào hầm bí mật và đặt bẫy. Danh tiếng của ông lan xa khi tiểu đội của ông tiêu diệt một trung đội Âu – Phi bằng trận địa mìn hai lớp tại Đò Quan.

Năm 1951, khi Pháp mở cuộc càn quét lớn vào vùng Kim Sơn – Yên Mô, Vỵ dẫn tiểu đội luồn rừng 40 km trong đêm, cắt đường tiếp tế của địch bằng hai trận phục kích chính xác. Nhờ đó, cuộc càn quét bị chậm lại, giúp nhân dân sơ tán an toàn.

Sau khi được phong chức, ông huấn luyện nhiều đội du kích mới, trực tiếp hướng dẫn cách tạo đường vòng, cách rút lui an toàn và chiến thuật đánh gần ban đêm. Đến cuối cuộc chiến, ông được coi là “bậc thầy đánh du kích" của vùng đồng bằng.