TIỂU SỬ ANH HÙNG QUÂN ĐỘI, LIỆT SĨ NGUYỄN QUỐC TRỊ
Anh hùng Quân đội, liệt sĩ Nguyễn Quốc Trị sinh năm 1921 tại làng Phượng Kỷ, xã Đà Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An (nay thuộc xã Đô Lương, tỉnh Nghệ An), trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng
TIỂU SỬ ANH HÙNG QUÂN ĐỘI, LIỆT SĨ NGUYỄN QUỐC TRỊ
(1921-1967)
Anh hùng Quân đội, liệt sĩ Nguyễn Quốc Trị sinh năm 1921 tại làng Phượng Kỷ, xã Đà Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An (nay thuộc xã Đô Lương, tỉnh Nghệ An), trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng. Từ khi còn trẻ, ông đã sớm tham gia các hoạt động chống chính sách bắt phu của thực dân Pháp và bị bắt giam, chịu nhiều cực hình. Khi Nhật đảo chính Pháp năm 1945, ông cùng các đồng chí phá ngục trở về quê hương, gia nhập lực lượng tự vệ và tham gia chiến đấu chống phát xít Nhật. Trong trận đánh đầu tiên, ông cùng đồng đội tiêu diệt 10 tên địch và đốt cháy 5 xe quân sự.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Nguyễn Quốc Trị tình nguyện gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam và trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam vào năm 1946. Trưởng thành từ người chiến sĩ đến cán bộ chỉ huy, ông tham gia nhiều chiến dịch lớn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Với tinh thần dũng cảm, mưu trí và quyết đoán, ông đã trực tiếp chỉ huy và chiến đấu trong hàng chục trận đánh tại Vinh, Huế, Đông Hà, Đường số 4, An Châu, Đồng Khuy, Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950 và Chiến dịch Hà Nam Ninh. Ông đã tham gia hơn 95 trận đánh, trực tiếp tiêu diệt hơn 200 tên địch, nhiều lần bị thương nhưng vẫn kiên cường bám đơn vị, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Ngày 19 tháng 5 năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc ở Chiến khu Việt Bắc, Nguyễn Quốc Trị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội, là một trong những Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã biểu dương ông trên Báo Nhân Dân, ca ngợi ông là người chiến sĩ gan dạ, mưu trí, tận tụy và luôn khiêm tốn, hết lòng vì đồng đội và nhân dân.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ngày 10 tháng 10 năm 1954, Nguyễn Quốc Trị trên cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ đô đã dẫn đầu đội hình quân đội tiến vào tiếp quản Thủ đô Hà Nội trong niềm vui của toàn dân. Đây là một dấu mốc lịch sử quan trọng, ghi nhận sự trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam và sự cống hiến to lớn của ông đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Những năm sau đó, ông tiếp tục công tác trong quân đội và giữ chức Hiệu trưởng Trường Quân sự Quân khu 4 với quân hàm Thượng tá. Ngày 16 tháng 8 năm 1967, trong một chuyến về quê để thăm hỏi, động viên bộ đội đang làm nhiệm vụ chiến đấu, ông đã anh dũng hy sinh do trúng bom nổ chậm của không quân Mỹ khi đang trên đường đến trận địa. Sự hy sinh của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội, gia đình và nhân dân cả nước.
Cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng Quân đội, liệt sĩ Nguyễn Quốc Trị là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu quả cảm và phẩm chất cao đẹp của người chiến sĩ cách mạng Việt Nam. Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng dành cho ông lời đánh giá đầy trân trọng: "Người chiến sĩ nhanh như sóc, mạnh như hổ", coi ông là tấm gương sáng về bản lĩnh, ý chí và lòng trung thành với Tổ quốc. Ngày nay, tên ông được đặt cho nhiều tuyến đường và công trình nhằm ghi nhớ, tôn vinh những cống hiến to lớn của người anh hùng đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ đất nước.
