Tiểu sử Đỗ Thừa Luông
Ông Đỗ Thừa Luông (tức Long) quê ở Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay là tỉnh Đồng Tháp), sinh trường dưới thời vua Tự Đức. Đến nay, chưa rõ ông đã cùng em là Đỗ Thừa Tự (tức Thừa Ngươn) xuống Cà Mau lúc nào. Năm 1872, ông cùng em vận động nhân dân nổi lên chống Pháp ở ven rừng U Minh, từ rạch Cái Tàu (nay thuộc huyện U Minh) đến vùng An Biên (tỉnh Kiên Giang ngày nay).
Trong số người địa phương, có ba người hoạt động tích cực, đó là ông Hai Khoa, ông Hai thầy tu và 1 người Huê kiểu Hải Nam, được mọi người quen gọi là ông Lào Bang.
Để chuẩn bị khởi nghĩa, hai ông giao cho ông Lồng Ban qua Xiêm mua vũ khí, đạn dược. Nghĩa quân đóng căn cứ tại khu vực Hàn Lớn và Hàn Nhỏ trong xóm Cái Tàu. Tên gọi Hàn Lớn và Hàn Nhỏ còn đến ngày nay, chính là hai cản đất được nghĩa quân dựng lên để ngăn tàu giặc. Quân Pháp phát hiện ra căn cứ và tần công. Nghĩa quân đánh trả quyết liệt song vì vũ khí chưa chuyển về kịp, nên căn cứ bị triệt hạ, nhiều nghĩa quân hy sinh. Giặc tung quân lùng sục khắp nơi, chặn bắt được ghe vũ khí từ Xiêm chờ về.
Lực lượng quá chênh lệch, anh em họ Đỗ không muốn các đồng chí mình tiếp tục hy sinh, nên ra lệnh giải tán nghĩa quân và vào trong rạch Cái Tàu tự tử.
Ông Hai Khoa và ông Hai thầy tu bị Pháp bắt, đày sang Cayenne, Nam Mỹ.
Tuy cuộc khởi nghĩa không thành nhưng hai ông luôn được nhân dân tường nhớ. Đến nay, ở miệt U Minh vẫn còn vang vọng tiếng hò:
Cái Tàu có nhiều nhà quốc sự,
Đỗ Thừa Luông, Đỗ Thừa Tự với chú Lào Bang.
Đến nay, rất tiếc chưa có nhà nghiên cứu nào tìm hiểu cuộc khởi nghĩa này để làm sáng tỏ thêm công lao của hai ông. Có thể nói, hai ông Đỗ Thừa Luông, Đỗ Thừa Tự là những người sớm chọn U Minh làm căn cứ kháng Pháp, nơi mà sau này trở thành chiến khu trong suốt 9 năm chống Pháp và 21 năm chống Mỹ, cứu nước của nhân dân miền Nam.
