Tiểu sử ông Nguyễn Văn Dần

Ông Nguyễn Văn Dần sinh ngày 09/12/1883, tại làng Tân Quy Đông, tổng An Thạnh Hạ, quận Châu Thành, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc phường Tân Quy Đông, thành phố Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp).

Năm 18 tuổi (1900), ông vào làm Thư ký Sở binh lương (ghi chép sổ sách cấp phát lương bổng, việc hậu cần...), năm sau, chuyển ra Hà Nội, rồi xin nghỉ để thi vào ngạch Thông ngôn.

Tháng 4/1902, được bổ tập sự tại Tòà sứ tỉnh Nghệ An. Năm 1903, trở vô Huế, thi đậu Thông ngôn chánh ngạch. Năm 1905, làm việc tại Tòà sứ Nha Trang, năm sau trở ra Huê làm việc tại Phòng quản lý Khâm sứ Trung Kỳ.

Những năm 1907 - 1908, ông làm việc tại Toà sứ Quy Nhơn (Bình Định) rồi chuyển vô Sông Cầu (Phú Yên). Cuối năm 1908, ông bị cách chức vì không chịu thi hành lệnh chuyển lên Cheo Reo. Cũng từ đó, ông chuyển sang hoạt động giáo dục ở hai tỉnh Bình Định, Phú Yên.

Năm 1908, ông Nguyễn Văn Dần đứng ra lập trường tư thục Pháp - Việt Đồng Văn tại Tuy Hoa, năm sau, tham gia Hội truyền Pháp học (Alliance Française). Năm 1913, Ông ra Quy Nhơn cùng với một số người ở đây lập lại trụ sở Hội truyền Pháp học, vận động nuôi cấp cho một số học sinh nghèo.

Năm 1918, ông quay trở về Nam Kỳ, làm việc ở Sở kho bạc, rồi chuyển sang tỉnh Battambang (Cao Miên). Năm 1919, ông xin nghỉ việc, về Sài Gòn giúp việc cho trường tư thục Nguyễn Xích Hồng cho đến năm 1924.

Năm 1925, nhờ để công sưu tầm khá nhiều tư liệu, ông biên soạn sách Vĩnh Long nhơn vật chí (xuất bản năm 1925), Sa Đéc nhơn vật chí (xuất bản 1926).

Cũng năm 1926, ông cùng một số nhà giáo mua lại trường Nguyễn Xích Hồng, lập một trường mới mang tên Gia Long Học Đường (số I68, đường Chasseloup Laubat, Sài Gòn).

Sách Sa Đéc nhơn vật chí tuy chịu ảnh hưởng của chế độ thực dân, phong kiến thời bấy giờ, song cũng có thể xem là một tài liệu "địa chí" về vùng đất Sa Đéc bằng chữ Quốc ngữ khá sớm, được những người nghiên cứu sau này tham khảo.