Tiểu sử ông Phan Văn Dược
Ông Phan Văn Dược, thường gọi là Hội đồng Phu, có bút danh Trà Giang Thôn Lão, sinh năm 1875 tại thôn Mỹ Trà, huyện Kiến Phong, phù Kiền Tường, tỉnh Định Tường (nay thuộc phường 2, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Là một nhà Nho uyên thâm và yêu nước, ông từng đồng tâm, hiệp ý với ông Lê Quang Hiến (1864-1950), đóng góp tiền xây cất nhà thương Cao Lãnh (1923), tài trợ phong trào Đông Du miền Nam, tạo điều kiện cho chí sĩ Nguyễn Quang Diêu (1880-1936) xuất dương cứu nước (1913) và trọn tình bảo bọc chí sĩ Nguyễn Quyền (1869-1941), giám học Đông Kinh Nghĩa Thục (1907), thông gia cụ Cử Hoành, cho đến cuối đời.
Khi chí sĩ Nguyễn Quang Diêu bị bắt tại Hồng Kông, ông bị mật thám Pháp ở Sài Gòn xuồng Cao Lãnh khám nhà, gây đủ điều khó dễ.
Ông có 3 người con trai (Phan Văn Thiết - thứ tư, Phan Văn Thuỳ - thứ sáu, Phan Văn Bộ - thứ tám), được truyền dạy chữ Hán và thơ văn từ thuở nhỏ, cũng nối nghiệp ông, nổi tiếng trên “trường văn trận bút". Trong truyền thông yêu nước của gia đình, người con gái thứ bảy của ông là bà Phan Thị Phát (1907-1947), thường gọi cô giáo Bảy, tham gia cách mạng chống thực dân Pháp và tay sai, đã bị xếp Nghiêm - tên “hùm xám” Cao Lãnh - bắn thả trôi sông Cao Lãnh ngày 05/6/1947.
Ông thường giao du, ngâm vịnh với các nhà Nho, trí thức có khí tiết ở quê nhà. Các bài thơ của ông được nhà báo Trần Tấn Quốc thu nhặt, cho phổ biến trên một số tờ báo xuất bản ở Sài Gòn, chỉ còn lưu truyền quá ít, thật đáng tiếc(!). Đó là:
VỞ TUỔNG HỂ:
Màn tuồng thiên diễn thấy mà ê,
Đội mũ, mang râu, một lũ hề.
Lất khắt, quan rấy nhăn mặt khỉ,
Lây dây, đã lột rát da dê.
Trong buồng khóc lóc, riêng mình hổ,
Ra rạp cười mơn, kéo chúng chê.
Cực trí, khổ đời thay chút phận,
Vì câu giấy rách giữ chưn lẻ.
KHUYÊN CON
Khỏi bọc là người có mẹ cha,
Ở ăn cho phải mặt con nhà.
Giồng nòi trăm họ cùng nhau một,
Non nước muôn trùng đạo có ba.
Khai thác từ xưa rơi giọt máu,
Giữ gìn lắm lúc rỏ màu da.
Soi gương kim cổ mà trang điểm,
Dưới gồi an vui mới gọi là.
Ông mất ngày 09/6/1946, mộ phần vợ chồng ông hiện nằm tại ấp Mỹ Đức, phường 3, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp.
