TIỂU SỬ VÀ SỰ NGHIỆP NHÂN VẬT LỊCH SỬ ĐỒNG THÁP: LÊ THỊ YỂN (NGƯỜI MẸ NUÔI GIẤU CÁN BỘ)
Bà Lê Thị Yển xuất thân trong một gia đình nông dân chí thú làm ăn ở cù lao Ông Chưởng. Từ nhỏ, bà nổi tiếng là người năng nổ, tháo vát. Năm 20 tuổi, bà rời quê sang vùng Thông Bình (Tân Hồng, Đồng Tháp) lập nghiệp. Cuộc đời bà trải qua nhiều cơ cực khi người chồng đầu tiên không may mất sớm vì sét đánh. Dù vậy, với bản chất cần cù và nghị lực của người phụ nữ Nam Bộ, bà đã vươn lên, tái giá với một nông dân yêu nước tên Nguyễn Văn Phiên và theo chồng về Bình Thạnh (Hồng Ngự) làm ruộng.
Hòa cùng không khí sục sôi đánh giặc, hai vợ chồng bà Yển vừa ra sức khai hoang mở đất, nuôi dạy ba người con trai, vừa tích cực tham gia công tác cách mạng địa phương. Bà trở thành hậu phương vững chắc, đi lại vận động các chị, các mẹ đóng góp lương thực, thuốc men, quần áo để tiếp tế cho du kích. Bà không quản ngại hiểm nguy, lăn xả đi đầu trong các phong trào đấu tranh chống càn, chống địch cào nhà gom dân lập ấp chiến lược, bảo vệ xóm làng.
Sự hy sinh thầm lặng và lòng can đảm giữ hầm bí mật Để bảo đảm an toàn cho các cán bộ, gia đình bà Yển phải di dời chỗ ở liên tục giữa Thông Bình và Bình Thạnh. Thế nhưng, điều phi thường là dù ở bất cứ đâu, trong nhà bà bao giờ cũng có hệ thống hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ. Bà đã dang rộng vòng tay đùm bọc, chở che cho vô số cán bộ cách mạng, bất chấp nanh vuốt kẻ thù, xem họ như ruột thịt của chính mình, góp phần giữ gìn hạt giống đỏ cho phong trào kháng chiến tại quê hương Đồng Tháp.
Giá trị lưu danh và nguồn tư liệu giáo dục thế hệ trẻ Sự cống hiến thầm lặng nhưng vĩ đại của bà Lê Thị Yển là tiêu biểu cho hình tượng vinh quang của "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng". Tấm lòng nhân hậu, tinh thần hy sinh của bà không chỉ là chỗ dựa vững chắc cho lực lượng tiền tuyến thời bấy giờ mà còn là di sản tinh thần quý báu ngày nay. Cuộc đời bà là tấm gương ngời sáng, dạy cho thế hệ trẻ Đồng Tháp hôm nay bài học về sự biết ơn, về tình đồng bào và tinh thần bất khuất trước mọi gian lao, thử thách.
