tìm hiểu Lê Hồng Thiêm

Giáo sư Lê Văn Thiêm (1918 – 1991) là nhà toán học lừng danh, Tiến sĩ Toán học đầu tiên của Việt Nam và là người đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển của nền toán học hiện đại nước nhà.

Ông sinh ra tại xã Trung Lễ, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh trong một gia đình có truyền thống hiếu học. Từ nhỏ, ông đã bộc lộ trí thông minh xuất chúng. Năm 1939, ông nhận học bổng du học Pháp và xuất sắc bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Toán học tại Đại học Göttingen (Đức) năm 1945. Sau đó, ông tiếp tục bảo vệ luận án Tiến sĩ Khoa học Quốc gia tại Pháp năm 1948 và trở thành giáo sư giảng dạy toán học tại Thụy Sĩ.

Năm 1949, nghe theo lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, GS. Lê Văn Thiêm gác lại hào quang danh vọng ở châu Âu để trở về phục vụ Tổ quốc. Ông hăng hái tham gia kháng chiến và được chính phủ giao đảm nhiệm nhiều trọng trách lịch sử. Ông là Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Khoa học Cơ bản và Trường Sư phạm Cao cấp (tiền thân của Đại học Khoa học Tự nhiên và Đại học Sư phạm Hà Nội ngày nay), Phó Hiệu trưởng Đại học Tổng hợp Hà Nội, Chủ tịch đầu tiên của Hội Toán học Việt Nam và Viện trưởng đầu tiên của Viện Toán học Việt Nam. Ngoài ra, ông cũng là người khởi xướng thành lập các lớp chuyên toán và Tạp chí Toán học và Tuổi trẻ.

Trong sự nghiệp nghiên cứu, GS. Lê Văn Thiêm đạt được nhiều thành tựu mang tầm quốc tế, nổi bật nhất là lời giải cho "Bài toán ngược của lý thuyết Nevanlinna" trong giải tích phức. Không chỉ dừng lại ở lý thuyết thuần túy, ông còn ứng dụng toán học vào các bài toán thực tiễn quan trọng của đất nước như tính toán nổ mìn định hướng trong xây dựng hay tính toán dòng thấm cho các công trình thủy điện.

Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp khoa học và giáo dục, GS. Lê Văn Thiêm đã được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 (năm 1996) và Huân chương Độc lập hạng Nhất. Ông là tấm gương sáng ngời về trí tuệ, lòng yêu nước và nhân cách của một trí thức chân chính.