TÌM HIỂU VỀ ANH HÙNG LIỆT SĨ Nguyễn Trung Trực

Là một người gắn bó trọn đời với những trang sử hào hùng của quân đội và cách mạng Việt Nam, tôi đã từng đi qua bao vùng đất, chứng kiến bao tấm gương hy sinh anh dũng. Nhưng mỗi lần trở về với vùng sông nước Nam Bộ, đứng trước dòng sông Vàm Cỏ Đông hay đặt chân lên mảnh đất Rạch Giá, hình ảnh vị anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực lại hiện lên trong tôi trọn vẹn, kiên trung và rực rỡ nhất. Ông không chỉ là một thủ lĩnh nghĩa quân kiệt xuất mà còn là biểu tượng bất tử cho khí tiết kiên cường, không chịu lùi bước trước ngoại xâm của dân tộc ta.

Sinh ra trong một gia đình xóm chài bên dòng sông Vàm Cỏ, Nguyễn Trung Trực – tên thật là Nguyễn Văn Lịch, còn gọi là Quản Lịch – mang trong mình dòng máu phóng khoáng, kiên cường của người dân vùng đất Nam Bộ. Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược cõi bờ, tiếng gọi của non sông đã thức tỉnh tâm hồn người thanh niên áo vải. Không chút chần chừ, ông chiêu mộ nghĩa binh, phất cờ khởi nghĩa, thề chiến đấu đến cùng để bảo vệ quê hương.

Trong cuộc đời binh nghiệp ngắn ngủi nhưng lừng lẫy của ông, có hai chiến công vang dội đã đi vào sử sách như những mốc son chói lọi:

Dưới sự chỉ huy tài tình của ông, nghĩa quân đã dùng kế ngụy trang mảng lúa, áp sát và bất ngờ tấn công pháo hạm L’Espérance (Hy Vọng) của thực dân Pháp. Ngọn lửa Nhựt Tảo đêm ấy không chỉ thiêu rụi một chiến hạm hiện đại bậc nhất của kẻ thù mà còn thắp sáng niềm tin, đập tan huyền thoại về sự "bất khả chiến bại" của quân đội phương Tây.

Không dừng lại ở đó, năm 1868, ông tiếp tục chỉ huy trận đánh táo bạo vào ngay trung tâm sào huyệt của địch tại đồn Rạch Giá, tiêu diệt tên chủ tỉnh và làm chủ tình hình suốt nhiều ngày liền. Trận đánh khiến giặc Pháp bàng hoàng, khẳng định tinh thần chủ động, mưu trí và chí khí tiến công không ngừng nghỉ của lực lượng nghĩa quân.

"Hỏa hồng Nhựt Tảo thinh thiên địa, Kiếm bạt Rạch Giá đá giang hà."

Hai câu thơ kinh điển của danh sĩ Huỳnh Mẫn Đạt đã tạc nên tượng đài Nguyễn Trung Trực: một con người mà mỗi hành động, mỗi chiến công đều làm chấn động đất trời, khiến sông núi cũng phải nghiêng mình thán phục.

Thế nhưng, điều làm nên khí chất huyền thoại của Nguyễn Trung Trực không chỉ nằm ở những chiến công xuất quỷ nhập thần, mà chính là bản lĩnh vững vàng và lòng nhân ái bao la ngay cả trước cái chết. Khi rơi vào tay địch sau khi chấp nhận hy sinh bản thân để cứu dân lành và nhân dân trên đảo Phú Quốc khỏi thảm cảnh khủng bố, ông vẫn giữ vững khí tiết của một vị tướng quân kiên trung. Dù bị giặc Pháp tra tấn dã man và gạ ngẫm bằng đủ thứ nhung lụa, chức quyền, ông vẫn thản nhiên khước từ mọi sự dụ dỗ. Before họng súng kẻ thù tại pháp trường Rạch Giá vào ngày 19 tháng 10 năm 1868, câu nói bất hủ của ông đã vang vọng qua nhiều thế hệ:

"Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây!"

Đó không đơn thuần là một lời đáp trả kẻ thù, mà là lời thề sông núi, là sự khẳng định mãnh liệt về sức sống dẻo dai, trường tồn của tinh thần yêu nước Việt Nam. Dù tấm thân anh hùng có ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng ngọn lửa yêu nước mà ông thắp lên đã trở thành ngọn đuốc soi đường, truyền nguồn năng lượng cách mạng vô tận cho các thế hệ thanh niên Việt Nam tiếp bước trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp và chống Mỹ sau này.

Hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, phát triển và bước vào kỷ nguyên mới, lật lại từng trang sử cũ, tôi vẫn không khỏi bồi hồi khi nghĩ về ông. Lịch sử quân đội và cách mạng ta tự hào có những người con kiệt xuất như Nguyễn Trung Trực – những người đã đem máu xương mình tưới mát cho gốc rễ tự do của Tổ quốc, đặt nền móng cho truyền thống "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

Hình ảnh vị anh hùng áo vải Nguyễn Trung Trực cùng câu nói bất tử năm xưa sẽ mãi là bài học vô giá về lòng trung thành, chí khí quật cường và tình yêu quê hương tha thiết. Ông chính là tượng đài vĩnh cửu trong lòng nhân dân Nam Bộ nói riêng và toàn thể dân tộc Việt Nam nói chung.